Xuất Ê-díp-tô Ký · Đoạn 39
Áo thầy tế lễ, và công việc đã xong
Kể lại 43 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.
Đền tạm và đồ dùng đã xong, giờ đến lượt áo cho người sẽ hầu việc ở đó. Thợ dùng chỉ màu tím, đỏ điều, đỏ sặm để may bộ áo thánh cho A-rôn, thầy tế lễ thượng phẩm. Món đầu tiên là cái ê-phót, một thứ áo khoác ngắn có hai đai vai và một dây thắt lưng. Để có chỉ vàng dệt vào vải, thợ phải đập vàng thành lá thật mỏng, rồi cắt ra từng sợi nhỏ ().
Trên hai đai vai, họ gắn hai viên bích ngọc trong khuôn vàng. Trên đó khắc tên các chi phái Y-sơ-ra-ên, khắc như người ta khắc con dấu. Hai viên ngọc ấy là "ngọc kỷ niệm": mỗi khi A-rôn đứng trước mặt Chúa, tên của cả dân nằm trên vai ông (; so ).
Kế đến là bảng đeo ngực, may hai lớp, vuông mỗi bề một gang tay. Trên đó gắn mười hai viên ngọc quý, xếp thành bốn hàng, mỗi hàng ba viên. Mỗi viên khắc tên một chi phái (). Bảng được giữ chặt vào ê-phót bằng sợi chuyền vàng, khoen vàng và một sợi dây màu tím, để nó "đừng rớt khỏi ê-phót" ().
Dưới ê-phót là cái áo dài toàn màu tím, có lỗ tròng đầu được viền kỹ cho khỏi rách. Quanh gấu áo, họ kết những trái lựu bằng chỉ màu xen với những cái chuông nhỏ bằng vàng: một trái lựu, một cái chuông, cứ thế vòng quanh (). Chúa đã dặn rằng khi A-rôn vào ra nơi thánh, người ta phải nghe tiếng chuông ấy ().
Họ cũng may áo lá mặc trong, mũ, quần lót trong và đai thắt bằng vải gai mịn cho A-rôn và các con trai ông (). Cuối cùng, họ lấy vàng lá ròng làm một cái thẻ, khắc dòng chữ "Thánh Cho Đức Giê-hô-va!", rồi buộc bằng dây tím lên trước mũ của A-rôn ().
Đến đây Kinh Thánh nói: "Các công việc của đền tạm và hội mạc làm xong là như vậy" (). Dân chúng đem mọi thứ đến cho Môi-se: cái trại và mọi đồ phụ tùng, tấm phủ, bức màn, hòm bảng chứng, bàn, chân đèn, hai bàn thờ, cái thùng, rào sân, và các bộ áo thánh ().
Môi-se xem xét mọi việc họ làm, thấy họ đã làm y như lời Chúa phán dặn. Rồi ông chúc phước cho họ ().
Ý nghĩa sâu xa
Một tuần lễ sáng tạo mới. Đặt cuối đoạn này cạnh Sáng-thế Ký 1–2, ta nghe ra cùng một giọng. Ở đó, trời đất "đã dựng nên xong rồi" (). Ở đây, công việc của đền tạm "làm xong là như vậy" (). Ở đó, Đức Chúa Trời thấy các việc Ngài đã làm (). Ở đây, Môi-se xem các công việc và thấy họ đã làm đúng. Ở đó, Chúa ban phước (). Ở đây, Môi-se chúc phước cho dân (). Nhiều nhà giải kinh cho rằng người viết cố ý kể như vậy: dựng đền tạm giống như dựng lại một thế giới nhỏ, nơi Chúa lại ở cùng con người.
Thầy tế lễ thượng phẩm của chúng ta. Thư Hê-bơ-rơ gọi Chúa Jêsus là "thầy tế lễ thượng phẩm lớn" (). Như A-rôn mang tên các chi phái trên vai và ngực, Chúa Jêsus mang dân Ngài trước mặt Đức Chúa Trời, vì Ngài "hằng sống để cầu thay" cho họ ().
Từ cái trán đến cái chuông ngựa. Ở đây, chỉ một người, thầy tế lễ thượng phẩm, mang dòng chữ "Thánh Cho Đức Giê-hô-va!" trên trán. Tiên tri Xa-cha-ri nhìn thấy một ngày mà chính những dòng chữ ấy được khắc trên cả những cái lục lạc của ngựa, và nồi niêu thường ngày cũng thánh như đồ trong đền thờ (). Ở trang cuối Kinh Thánh, danh Chúa ở trên trán của mọi người thuộc về Ngài (). Điều thánh không còn bị nhốt trong một góc của đời sống.
Cả dân là thầy tế lễ. Ngay trước khi ban luật, Chúa đã nói Y-sơ-ra-ên sẽ là "một nước thầy tế lễ" (). Phi-e-rơ dùng lại chữ ấy cho Hội thánh: "chức thầy tế lễ nhà vua" (). Bộ áo của A-rôn là hình ảnh của điều Chúa muốn cho mọi người thuộc về Ngài: được mặc đẹp, được thánh, được đến gần.
Chúa mặc áo cho con người. Lần đầu tiên Chúa làm áo cho con người là ở vườn Ê-đen, sau khi họ phạm tội (). Bây giờ Chúa lại dặn may áo cho thầy tế lễ để đứng trước mặt Ngài. Tân Ước nói người tin được "mặc lấy Đấng Christ" (). Không ai tự may được cái áo đủ tốt để đứng trước mặt Chúa; áo ấy phải do Chúa ban.
Lưu ý
Tên các viên ngọc không chắc chắn. Ngày nay không ai biết chắc mười hai viên ngọc trên bảng đeo ngực là những loại đá gì. Các bản dịch gọi tên khác nhau, và tên trong Bản Truyền Thống cũng chỉ là cách đoán của người dịch. Không nên xây ý nghĩa thiêng liêng trên tên từng viên.
Tiếng chuông không phải bùa hộ mạng. Câu 28:35 nói A-rôn mặc áo có chuông thì "khỏi chết". Điều đó không có nghĩa tiếng chuông có phép. Ý chính là A-rôn phải vào nơi thánh đúng cách Chúa dặn, mặc đúng áo Chúa cho. Người ta đến gần Chúa theo cách Chúa mở, không theo cách mình tự đặt.
U-rim và thu-mim không được nhắc ở đây. Ở đoạn 28, Chúa dặn đặt u-rim và thu-mim vào bảng đeo ngực (). Đó là hai vật dùng để hỏi ý Chúa, nhưng không ai biết rõ hình dạng hay cách dùng. Đoạn 39 chỉ kể những gì thợ làm ra, nên không nhắc tới chúng. Đến lúc lập A-rôn làm thầy tế lễ thì chúng mới được đặt vào ().
Áo thánh và áo lễ ngày nay. Có Hội thánh dựa vào đoạn này để may áo lễ cho mục sư, linh mục. Có Hội thánh cho rằng chức tế lễ của A-rôn đã trọn trong Chúa Jêsus, nên không cần áo riêng nữa. Đoạn này tự nó không giải quyết câu hỏi ấy. Điều nó nói rõ là người hầu việc Chúa phải sống đúng với dòng chữ trên trán A-rôn.
Các nhà giải kinh nói gì (4)
Terence Fretheim, giáo sư Cựu Ước người Mỹ, đọc cả phần đền tạm trong ánh sáng của Sáng-thế Ký 1–2. Theo ông, đền tạm là một thế giới thu nhỏ, và việc dân chúng dựng nó lên sau tội bò vàng giống như Chúa đang cùng con người làm lại công cuộc sáng tạo. Ông chỉ ra những chữ giống nhau giữa cuối đoạn 39 và câu chuyện bảy ngày: làm xong, thấy, chúc phước. (Exodus, Interpretation, 1991)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuý đền tạm là thế giới thu nhỏ nối với sáng tạo là chủ đề lớn trong sách của Fretheim; chưa chắc ông liệt kê từng chữ ở đúng chỗ này
Umberto Cassuto, học giả Do Thái người Ý sau sang Israel, rất chú ý đến các con số trong cách kể. Ông chỉ ra rằng câu "y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se" xuất hiện đúng bảy lần trong đoạn 39 và lại bảy lần trong đoạn 40. Với ông, đó không phải ngẫu nhiên, mà là dấu của sự trọn vẹn, gợi nhớ bảy ngày sáng tạo. (A Commentary on the Book of Exodus)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuCassuto hay chỉ ra các nhóm bảy và nhớ ông nói về điệp khúc này; chưa chắc ông nối nó với bảy ngày sáng tạo ở chỗ nào
Gregory xứ Nyssa, giám mục ở Tiểu Á thế kỷ 4, đọc bộ áo thầy tế lễ như hình ảnh của một đời sống đạo đức. Ông để ý đến trái lựu ở gấu áo: vỏ ngoài cứng và chát, nhưng bên trong ngọt. Theo ông, đời sống nhân đức cũng thế, lúc đầu thấy khó nhọc, về sau mới nếm được vị ngọt. Ông cũng đọc những cái chuông như tiếng của lời dạy dỗ phải vang ra từ đời sống người hầu việc Chúa. (Cuộc đời Môi-se — The Life of Moses, phần II)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ khá chắc ý trái lựu vỏ cứng ruột ngọt; ý cái chuông nhớ ít chắc hơn
Matthew Henry, mục sư người Anh, mất năm 1714, thấy trong việc A-rôn mang tên các chi phái trên vai và trên ngực một hình ảnh của Đấng Christ. Ngài mang dân mình bằng sức của Ngài, như trên vai, và bằng tình thương của Ngài, như trên ngực, và Ngài cầu thay cho họ trước mặt Đức Chúa Trời. (Commentary on the Whole Bible, phần đoạn 28)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ ý chính ở phần Henry giải nghĩa đoạn 28; ở đoạn 39 ông viết gọn và dẫn về đó, chưa chắc cách nói
Nguyên văn cả đoạn · 43 câu
1Họ dùng chỉ màu tím, đỏ điều, đỏ sặm mà chế bộ áo định cho sự tế lễ trong nơi thánh, và bộ áo thánh cho A-rôn, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 2Vậy, họ chế ê-phót bằng kim tuyến, chỉ tím, đỏ điều, đỏ sặm, và vải gai đậu mịn. 3Họ căng vàng lá ra, cắt thành sợi chỉ mà xen cùng chỉ tím, đỏ điều, đỏ sặm, và chỉ gai mịn, chế thật cực xảo. 4Họ may hai đai vai ê-phót, đâu hai đầu dính lại. 5Đai để cột ê-phót, phía ngoài, làm nguyên miếng một y như công việc của ê-phót: bằng kim tuyến, chỉ tím, đỏ điều, đỏ sặm, và bằng chỉ gai đậu mịn, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 6Họ khảm trong khuôn vàng các bích ngọc có khắc tên các chi phái Y-sơ-ra-ên, như người ta khắc con dấu. 7Họ để các ngọc đó trên đai vai ê-phót đặng làm ngọc kỷ niệm về dân Y-sơ-ra-ên, y như lời Đức Giê-hô-va phán dặn Môi-se. 8Họ cũng chế bảng đeo ngực cực xảo, như công việc ê-phót: bằng kim tuyến, chỉ tím, đỏ điều, đỏ sặm, và chỉ gai đậu mịn. 9Bảng đeo ngực may lót, hình vuông, bề dài một em-ban, bề ngang một em-ban. 10Họ nhận bốn hàng ngọc: hàng thứ nhất, ngọc mã não, ngọc hồng bích, và ngọc lục bửu; 11hàng thứ nhì, ngọc phỉ túy, ngọc lam bửu, và ngọc kim cương; 12hàng thứ ba, ngọc hồng bửu, ngọc bạch mã não, và ngọc tử tinh; 13hàng thứ tư, ngọc hu”nh bích, ngọc hồng mã não, và bích ngọc. Các ngọc nầy đều khảm vàng. 14Số ngọc là mười hai, tùy theo số danh của các con trai Y-sơ-ra-ên. Mỗi viên ngọc có khắc một tên trong mười hai chi phái Y-sơ-ra-ên như người ta khắc con dấu. 15Đoạn, trên bảng đeo ngực họ chế các sợi chuyền bằng vàng ròng, đánh lại như hình dây. 16Cũng làm hai cái móc và hai cái khoanh bằng vàng, để hai khoanh nơi hai góc đầu bảng đeo ngực; 17cùng cột hai sợi chuyền vàng vào hai khoanh đó. 18Rồi chuyền hai đầu của hai sợi chuyền vào móc gài nơi đai vai ê-phót, về phía trước ngực. 19Cũng làm hai khoanh vàng khác để vào hai góc đầu dưới của bảng đeo ngực, về phía trong ê-phót. 20Lại làm hai khoanh vàng khác nữa để nơi đầu dưới của hai đai vai ê-phót, về phía trước, ở trên đai, gần chỗ giáp mối. 21Họ lấy một sợi dây màu tím, cột hai cái khoanh của bảng đeo ngực lại cùng hai cái khoanh ê-phót, hầu cho nó dính với đai và đừng rớt khỏi ê-phót, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 22Họ cũng chế áo dài của ê-phót bằng vải thường toàn màu tím. 23Cổ để tròng đầu vào, ở về chính giữa áo, như lỗ áo giáp, có viền chung quanh cho khỏi tét. 24Nơi trôn áo, thắt những trái lựu bằng chỉ xe mịn màu tím, đỏ điều, đỏ sặm; 25lại làm chuông nhỏ bằng vàng ròng, gắn giữa hai trái lựu, vòng theo chung quanh trôn áo; 26cứ một trái lựu, kế một cái chuông nhỏ, vòng theo chung quanh trôn áo dùng để hầu việc, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 27Họ cũng chế áo lá mặc trong bằng vải gai mịn, dệt thường, cho A-rôn cùng các con trai người; 28luôn cái mũ, đồ trang sức của mũ, và quần lót trong, đều bằng vải gai đậu mịn; 29cùng cái đai bằng vải gai đậu mịn, chỉ tím, đỏ điều, đỏ sặm, có thêu, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 30Họ cũng dùng vàng lá ròng chế cái thẻ thánh, khắc trên đó như người ta khắc con dấu, rằng: Thánh Cho Đức Giê-hô-va! 31Rồi lấy một sợi dây tím đặng cột để trên mũ, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 32Các công việc của đền tạm và hội mạc làm xong là như vậy. Dân Y-sơ-ra-ên làm y như mọi lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se. 33Họ đem đền tạm đến cho Môi-se: Trại và các đồ phụ tùng của Trại, nọc, ván, xà ngang, trụ và lỗ trụ; 34bong da chiên đực nhuộm đỏ, bong da cá nược và cái màn; 35hòm bảng chứng và đòn khiêng, cùng nắp thi ân; 36bàn và đồ phụ tùng của bàn cùng bánh trần thiết; 37chân đèn bằng vàng ròng, thếp đèn đã sắp sẵn, các đồ phụ tùng của chân đèn và dầu thắp, 38bàn thờ bằng vàng, dầu xức, hương liệu, tấm màn của cửa Trại; 39bàn thờ bằng đồng và rá đồng, đòn khiêng, các đồ phụ tùng của bàn thờ, thùng và chân thùng; 40các bố vi của hành lang, trụ, lỗ trụ, màn của cửa hành lang, dây, nọc, hết thảy đồ phụ tùng về việc tế lễ của đền tạm; 41bộ áo lễ đặng hầu việc trong nơi thánh, bộ áo thánh cho A-rôn, thầy tế lễ cả, và bộ áo của các con trai người để làm chức tế lễ. 42Dân Y-sơ-ra-ên làm mọi công việc nầy y như mạng lịnh của Đức Giê-hô-va đã truyền cho Môi-se. 43Môi-se xem các công việc làm, thấy họ đều làm y như lời Đức Giê-hô-va đã phán dặn; đoạn Môi-se chúc phước cho họ.
Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.