Sáng-thế Ký · Đoạn 10
Bảng các dân tộc
Kể lại 32 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.
Sau trận lụt, ba con trai Nô-ê là Sem, Cham và Gia-phết sinh con cái. Đoạn này không kể chuyện, mà liệt kê: ai sinh ra ai, và con cháu họ đi ở những đâu. Người đọc xưa gọi nó là "bảng các dân tộc", tấm bản đồ đầu tiên của thế giới trong Kinh Thánh ().
Bắt đầu là con cháu Gia-phết, người con út. Họ là những dân ở xa về phía bắc và phía tây, nhiều người sống ở "các cù lao", tức các miền ven biển và hải đảo. Kinh Thánh nói họ chia ra "tùy theo xứ, tiếng nói, chi phái và dân tộc" ().
Rồi đến con cháu Cham: Cúc, Mích-ra-im (tức Ê-díp-tô), Phút và Ca-na-an (). Giữa danh sách khô khan bỗng chen vào một con người: Nim-rốt, "người bắt đầu làm anh hùng trên mặt đất", một tay thợ săn nổi tiếng đến thành tục ngữ ().
Nim-rốt lập nước ở xứ Si-nê-a, với thành Ba-bên và mấy thành khác. Từ đó ông tiến lên xứ A-si-ri, xây thành Ni-ni-ve và những thành lớn chung quanh (). Ba-bên và Ni-ni-ve: hai cái tên ấy về sau sẽ là hai đế quốc lớn đè nặng lên dân Y-sơ-ra-ên.
Con cháu Mích-ra-im gồm nhiều họ, trong đó có họ sinh ra người Phi-li-tin (). Còn Ca-na-an sinh ra Si-đôn, Hếch, và một loạt các dân mà người đọc Kinh Thánh sẽ gặp lại nhiều lần: Giê-bu-sít, A-mô-rít, Hê-vít. Kinh Thánh vẽ cả ranh giới đất của họ, từ Si-đôn xuống Ga-xa, sang phía Sô-đôm và Gô-mô-rơ ().
Cuối cùng là con cháu Sem, người được gọi là tổ phụ của "họ Hê-be". Từ Sem ra A-bác-sát, rồi Sê-lách, rồi Hê-be. Hê-be có hai con trai. Một người tên Bê-léc, nghĩa là "chia ra", "vì đất trong đời người đó đã chia ra". Người kia là Giốc-tan, cha của mười ba họ ở phía đông ().
Đoạn văn khép lại bằng một câu tóm: đó là các họ hàng của ba con trai Nô-ê; từ họ mà các dân tộc tản ra khắp mặt đất sau cơn nước lụt ().
Ý nghĩa sâu xa
Muôn dân từ một người. Khi giảng ở A-thên, Phao-lô nói đúng điều đoạn này cho thấy: Chúa "đã làm cho muôn dân sanh ra bởi chỉ một người", và định chỗ ở cho họ trên khắp mặt đất (). Từ đó, ông kêu gọi mọi dân tìm kiếm Chúa.
Từ bảng các dân đến lời hứa cho các dân. Ngay sau bảng này và chuyện tháp Ba-bên, Chúa gọi Áp-ra-ham và hứa: "các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước" (). Những "chi tộc" ấy chính là các dân vừa được liệt kê ở đây.
Ngày Lễ Ngũ Tuần. Vào ngày Thánh Linh giáng xuống, có người Giu-đa mộ đạo "từ các dân thiên hạ" tụ về Giê-ru-sa-lem, và ai nấy đều nghe các môn đồ nói bằng tiếng xứ mình (). Danh sách các xứ trong sách Công-vụ như một bảng các dân tộc mới, lần này được gom lại chứ không tản ra.
Đoàn người trước ngôi Chúa. Sách cuối của Kinh Thánh cho thấy kết cục: một đoàn người không ai đếm được, đến từ "mọi nước, mọi chi phái, mọi dân tộc, mọi tiếng", cùng đứng trước ngôi Chúa (). Bốn chữ ấy vang lại cách đoạn 10 chia các dân: theo xứ, tiếng nói, chi phái và dân tộc.
Gia phả của Chúa Jêsus. Sách Lu-ca kể gia phả Chúa Jêsus ngược lên đến A-bác-sát, Sem, Nô-ê, rồi đến tận A-đam (). Lu-ca muốn nói: Chúa Jêsus không chỉ là con cháu Áp-ra-ham, Ngài thuộc về cả loài người.
Lưu ý
Đây không phải cây gia phả theo nghĩa hiện đại. Nhiều tên trong bảng là tên dân tộc hay tên vùng đất, không chỉ là tên người. "Mích-ra-im" là tên Ê-díp-tô; "Ca-na-an" vừa là người vừa là xứ; nhiều tên có đuôi "-im" là cách gọi một dân, kiểu như "người Lu-đim". "Sinh" ở đây có khi nghĩa là "từ đó mà ra", chứ không nhất thiết cha sinh con.
Bảng này xếp theo gì? Các dân không chỉ được xếp theo máu mủ, mà còn theo vùng đất và quan hệ lịch sử. Vì thế có chỗ khó khớp: ví dụ Ca-na-an được xếp vào dòng Cham, dù tiếng nói của người Ca-na-an gần với tiếng Hê-bơ-rơ. Người xưa nhìn các dân qua nhiều mối liên hệ, không chỉ qua ngôn ngữ như các nhà nghiên cứu ngày nay.
Thứ tự kể chuyện. Đoạn 10 đã nói đến các dân có "tiếng nói" riêng, trong khi đoạn 11 mới kể chuyện tháp Ba-bên, khi tiếng nói bị làm lộn xộn. Hai đoạn không được xếp theo thứ tự thời gian. Đoạn 10 cho thấy toàn cảnh; đoạn 11 quay lại kể vì sao các dân bị tản ra.
"Đất đã chia ra" trong đời Bê-léc. Kinh Thánh không nói rõ chuyện chia ra là gì. Nhiều người hiểu là sự tản ra sau tháp Ba-bên. Có người đọc thành chuyện các lục địa tách ra, nhưng cách hiểu ấy không có chỗ dựa trong văn mạch.
Con số bảy mươi. Nếu đếm các tên dân trong bảng, ta được khoảng bảy mươi. Truyền thống Do Thái từ xưa nói về "bảy mươi dân tộc" của thế giới. Con số đếm được hơi khác nhau tùy cách tính, nên đây nên hiểu như một con số tượng trưng cho sự trọn vẹn.
Các nhà giải kinh nói gì (5)
Augustine, giám mục ở Bắc Phi hơn 1.600 năm trước, đọc Nim-rốt theo bản Kinh Thánh tiếng Hy Lạp, nơi ông được gọi là tay thợ săn khổng lồ "chống lại Chúa". Theo Augustine, Nim-rốt là hình ảnh của kẻ kiêu ngạo dấy lên chống Chúa, và chính ông là người dựng nên thành Ba-bên, khởi đầu cho thành của loài người đối nghịch với thành của Đức Chúa Trời. (Thành của Đức Chúa Trời — The City of God, quyển XVI, chương 4)
Tin cậy: CaoChưa đối chiếuAugustine đọc "trước mặt Chúa" thành "chống lại Chúa" theo bản Hy Lạp và nối Nim-rốt với Ba-bên ở City of God XVI.4
Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, chỉ ra một điều lạ: trong bảng các dân tộc, không có tên Y-sơ-ra-ên. Kinh Thánh vẽ cả thế giới trước, rồi mới kể về dân được chọn. Theo Sarna, bảng này không có ý khinh dân nào, và nó cho thấy Kinh Thánh nhìn mọi dân đều thuộc về một nhân loại do Chúa dựng nên. (Understanding Genesis)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuý Y-sơ-ra-ên vắng mặt trong bảng và tính phổ quát của nó là ý quen thuộc của Sarna; chưa chắc nằm ở Understanding Genesis hay JPS Genesis
Gerhard von Rad, học giả Cựu Ước người Đức, cho rằng việc Kinh Thánh đặt bảng các dân tộc ngay trước khi gọi Áp-ra-ham là có chủ ý. Lịch sử của một dân nhỏ là Y-sơ-ra-ên được đặt vào khung của lịch sử toàn thế giới, để người đọc hiểu rằng Chúa chọn một dân là vì cả các dân. (Genesis, Old Testament Library)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc von Rad nhấn mạnh khung phổ quát của bảng các dân trước khi gọi Áp-ra-ham; chưa chắc ông nói "vì cả các dân"
John Calvin, nhà Cải Chánh ở Genève thế kỷ 16, nói rằng Môi-se ghi lại bảng này để cho thấy lời Chúa chúc "làm cho đầy dẫy trên mặt đất" đã thành sự thật. Theo ông, từ tám người còn lại sau trận lụt mà đất lại đầy người, đó là bằng chứng phước lành của Chúa vẫn đang hành động. (Giải nghĩa Sáng-thế Ký — Commentary on Genesis, Sáng-thế Ký 10)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuý phước lành sinh sôi được thực hiện hợp với cách Calvin đọc đoạn này; chưa nhớ lời ông cụ thể
Derek Kidner, học giả người Anh, nhận xét rằng bảng này có ba nhóm, và mỗi nhóm kết thúc bằng cùng một câu: theo họ hàng, tiếng nói, xứ và dân tộc. Ông xem đó là cách Kinh Thánh nói rằng mọi dân, kể cả những dân sẽ là kẻ thù của Y-sơ-ra-ên, đều nằm trong tầm nhìn của Chúa. (Genesis, Tyndale Old Testament Commentaries)
Tin cậy: ThấpChưa đối chiếuchỉ đoán Kidner có nhận xét kiểu này; cần tra
Nguyên văn cả đoạn · 32 câu
1Đây là dòng dõi của Sem, Cham và Gia-phết, ba con trai của Nô-ê; sau khi lụt, họ sanh con cái. 2Con trai của Gia-phết là Gô-me, Ma-gốc, Ma-đai, Gia-van, Tu-banh, Mê-siếc, và Ti-ra. 3Con trai của Gô-me là Ách-kê-na, Ri-phát, và Tô-ga-ma. 4Con trai của Gia-van là Ê-li-sa và Ta-rê-si, Kít-tim và Đô-đa-nim. 5Do họ mà có người ta ở tràn ra các cù lao của các dân, tùy theo xứ, tiếng nói, chi phái và dân tộc của họ mà chia ra. 6Con trai của Cham là Cúc, Mích-ra-im, Phút và Ca-na-an. 7Con trai của Cúc là Sê-ba, Ha-vi-la, Sáp-ta, Ra-ê-ma và Sáp-tê-ca; con trai của Ra-ê-ma là Sê-la và Đê-đan. 8Cúc sanh Nim-rốt, ấy là người bắt đầu làm anh hùng trên mặt đất. 9Người là một tay thợ săn can đảm trước mặt Đức Giê-hô-va. Bởi cớ đó, có tục ngữ rằng: Hệt như Nim-rốt, một tay thợ săn can đảm trước mặt Đức Giê-hô-va! 10Nước người sơ-lập là Ba-bên, Ê-rết, A-cát và Ca-ne ở tại xứ Si-nê-a. 11Từ xứ đó người đến xứ A-si-ri, rồi lập thành Ni-ni-ve, Rê-hô-bô-ti, Ca-lách, 12Và thành Rê-sen, là thành rất lớn, ở giữa khoảng thành Ni-ni-ve và Ca-lách. 13Mích-ra-im sanh họ Lu-đim, họ A-na-mim, họ Lê-ha-bim, họ Náp-tu-him, 14họ Bát-ru-sim, họ Cách-lu-him (bởi đó sanh họ Phi-li-tin), và họ Cáp-tô-rim. 15Ca-na-an sanh Si-đôn, là con trưởng nam, và Hếch, 16cùng họ Giê-bu-sít, họ A-mô-rít, họ Ghi-rê-ga-sít, 17họ Hê-vít, họ A-rê-kít, họ Si-nít, 18họ A-va-đít, họ Xê-ma-rít, họ Ha-ma-tít. Kế đó, chi tộc Ca-na-an đi tản lạc. 19Còn địa-phận Ca-na-an, về hướng Ghê-ra, chạy từ Si-đôn tới Ga-xa; về hướng Sô-đôm, Gô-mô-rơ, Át-ma và Sê-bô-im, chạy đến Lê-sa. 20Đó là con cháu của Cham, tùy theo họ hàng, tiếng nói, xứ và dân tộc của họ. 21Sem, tổ phụ của họ Hê-be và anh cả của Gia-phết, cũng có sanh con trai. 22Con trai của Sem là Ê-lam, A-su-rơ, A-bác-sát, Lút và A-ram. 23Con trai của A-ram là U-xơ, Hu-lơ, Ghê-te và Mách. 24Còn A-bác-sát sanh Sê-lách; Sê-lách sanh Hê-be, 25Hê-be sanh được hai con trai; tên của một người là Bê-léc, vì đất trong đời người đó đã chia ra; tên của người em là Giốc-tan. 26Giốc-tan sanh A-mô-đát, Sê-lép, Ha-sa-ma-vết và Giê-rách, 27Ha-đô-ram, U-xa, Điếc-la, 28Ô-banh, A-bi-ma-ên, Sê-ba, 29Ô-phia, Ha-vi-la và Giô-báp. Hết thảy các người đó là con trai của Giốc-tan. 30Cõi đất của các người đó ở về phía Sê-pha, chạy từ Mê-sa cho đến núi Đông phương. 31Đó là con cháu của Sem, tùy theo họ hàng, tiếng nói, xứ và dân tộc của họ. 32Ấy là các họ hàng của ba con trai Nô-ê tùy theo đời và dân tộc của họ; lại cũng do nơi họ mà các dân chia ra trên mặt đất sau cơn nước lụt.
Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.