Kinh Thánh · ghi chú từng đoạn
Nháp · Chưa duyệt · Cao 0 · Vừa 3 · Thấp 2 · Đã đối chiếu 0/5

Sáng-thế Ký · Đoạn 13

Áp-ram và Lót chia tay

Kể lại 18 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.

Bị Pha-ra-ôn đuổi khỏi Ê-díp-tô, Áp-ram dẫn vợ, cháu là Lót cùng hết thảy tài sản trở lên miền nam xứ Ca-na-an. Giờ ông rất giàu: súc vật, vàng, bạc đều nhiều ().

Ông đi từng chặng, trở về đúng chỗ giữa Bê-tên và A-hi, nơi ông đã lập bàn thờ lúc mới vào xứ. Ở đó, Áp-ram lại cầu khẩn danh Chúa (). Như thể ông quay về chỗ mình đã bắt đầu, sau chuyến đi lạc xuống Ê-díp-tô.

Lót cũng có chiên, bò và lều trại riêng. Của cải hai bên nhiều quá, đất không đủ nuôi bầy cho cả hai nhà. Bọn chăn chiên của Áp-ram và của Lót bắt đầu tranh giành nhau. Kinh Thánh ghi thêm: lúc ấy dân Ca-na-an và dân Phê-rê-sít đang ở trong xứ (). Hai nhà người lạ cãi nhau ngay trước mắt dân bản xứ.

Áp-ram là chú, là người lớn, lại là người được Chúa hứa ban đất này. Vậy mà ông nhường. Ông nói với Lót: "Chúng ta là cốt nhục", đừng cãi nhau nữa. Cả xứ ở trước mặt cháu đó; cháu chọn bên trái thì chú đi bên phải, cháu chọn bên phải thì chú đi bên trái ().

Lót ngước mắt nhìn. Ông thấy cả đồng bằng sông Giô-đanh, nước tưới khắp nơi, xanh tốt như "vườn của Đức Giê-hô-va và như xứ Ê-díp-tô". Người kể chen vào một lời nhắc lạnh lùng: đó là trước khi Chúa hủy diệt Sô-đôm và Gô-mô-rơ (). Lót chọn cả đồng bằng ấy cho mình và đi về phía đông. Hai chú cháu chia tay ().

Áp-ram ở lại trong xứ Ca-na-an. Còn Lót đến ở giữa các thành ngoài đồng bằng, rồi dời lều đến gần Sô-đôm. Và câu chuyện nói thẳng: dân Sô-đôm là độc ác, phạm tội rất nặng với Chúa ().

Lót đi rồi, Chúa phán với Áp-ram: "Hãy nhướng mắt lên", nhìn khắp bốn phương bắc, nam, đông, tây. Cả xứ ông thấy, Chúa sẽ ban cho ông và dòng dõi ông đời đời. Dòng dõi ông sẽ đông như bụi trên đất, ai đếm được bụi đất thì mới đếm được dòng dõi ông. Rồi Chúa bảo ông hãy đứng dậy, đi khắp chiều dài chiều ngang của xứ, vì Chúa sẽ ban nó cho ông ().

Áp-ram dời lều đến ở bên lùm cây dẻ bộp tại Mam-rê, gần Hếp-rôn, và lại lập một bàn thờ cho Chúa ở đó ().

Ý nghĩa sâu xa

Coi người khác hơn mình. Sứ đồ Phao-lô khuyên: "chớ chăm về lợi riêng mình, nhưng phải chăm về lợi kẻ khác nữa" (). Ông còn nói với những người tin Chúa đang kiện nhau: sao không chịu thiệt thì hơn (). Áp-ram đã sống như vậy từ rất lâu trước khi có những lời ấy.

Người nhu mì sẽ hưởng được đất. Áp-ram nhường đất, và Chúa ban lại cho ông cả xứ. Chúa Jêsus nói: "Phước cho những kẻ nhu mì, vì sẽ hưởng được đất!" (). Ngài cũng dạy hãy tìm nước Chúa trước hết, rồi mọi thứ khác sẽ được ban thêm (). Câu chuyện của Áp-ram và Lót là một minh họa sống cho lời ấy.

Lót, người công bình sống sai chỗ. Đọc đoạn này, ta dễ nghĩ Lót chỉ là kẻ tham. Nhưng Tân Ước gọi Lót là "người công bình", người ngày ngày đau lòng vì những việc gian ác ông thấy ở Sô-đôm (). Ông là người tin Chúa, nhưng đã chọn sống ở nơi làm ông khổ tâm. Chúa Jêsus cũng nhắc người nghe: "Hãy nhớ lại vợ của Lót" ().

Vườn của Chúa, nhưng ở phía đông. Đồng bằng Lót chọn trông như "vườn của Đức Giê-hô-va", và Lót đi về phía đông. Trong Sáng-thế Ký, đi về phía đông thường là đi xa Chúa: A-đam bị đuổi ra phía đông vườn (), Ca-in đi về phía đông Ê-đen (), người Ba-bên từ phía đông đến dựng tháp (). Thứ trông như thiên đàng lại nằm trên con đường xa dần khỏi Chúa.

Người kiều ngụ trong đất hứa. Chúa bảo Áp-ram đi khắp xứ, vì xứ ấy là của ông. Thế nhưng cả đời, ông chỉ sống trong lều. Thư Hê-bơ-rơ nói Áp-ra-ham kiều ngụ trong xứ đã hứa cho mình như ở đất lạ (). Phao-lô còn nói lời hứa cho dòng dõi Áp-ra-ham rộng hơn một miền đất: họ sẽ được "thế gian" làm gia nghiệp ().

Lưu ý

Không phải ai nhường cũng là thua. Câu chuyện không dạy rằng người tin Chúa luôn phải lùi bước trong mọi chuyện. Áp-ram nhường vì muốn giữ hòa khí trong nhà, và vì ông tin Chúa. Ở đoạn sau, chính ông sẽ cầm quân đi cứu Lót (). Nhường không phải là yếu đuối.

Đồng bằng xanh tốt ấy không còn nữa. Câu 13:10 nói đồng bằng sông Giô-đanh đầy nước như vườn của Chúa. Ngày nay quanh Biển Chết là vùng khô cằn, mặn chát. Chính người kể đã nói rõ: đó là cảnh trước khi Sô-đôm và Gô-mô-rơ bị hủy diệt (). Người đọc đầu tiên đã biết vùng ấy hoang tàn, và lời nhắc ấy khiến lựa chọn của Lót càng thêm buồn.

"Đời đời" và thực tế lịch sử. Chúa hứa ban xứ cho dòng dõi Áp-ram "đời đời" (). Về sau, dân Y-sơ-ra-ên nhiều lần mất đất, bị lưu đày. Có nhiều cách hiểu: có người hiểu lời hứa gắn với điều kiện vâng lời, có người hiểu nó được trọn vẹn trong một đất mới mà Chúa sẽ ban. Đây là chỗ các truyền thống Cơ Đốc và Do Thái hiểu khác nhau, và không nên giải quyết vội.

Bụi đất chỉ là hình ảnh. "Như bụi trên đất" là cách nói rất đông, không phải con số. Ở đoạn sau, Chúa sẽ dùng một hình ảnh khác: như sao trên trời ().

Các nhà giải kinh nói gì (5)

John Calvin, nhà Cải Chánh ở Genève thế kỷ 16, khen Áp-ram đã nhường quyền của mình để giữ hòa khí, dù ông là người lớn và là người được hứa. Còn Lót thì theo Calvin đã để mắt mình dẫn đường: ông chỉ thấy đất màu mỡ mà không nghĩ đến dân cư gian ác ở đó, và về sau phải trả giá đắt. (Giải nghĩa Sáng-thế Ký — Commentary on Genesis, phần đoạn 13)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Calvin khen sự nhường nhịn của Áp-ram và trách Lót chọn theo mắt thấy; chưa chắc cách ông nói

Matthew Henry, mục sư người Anh mất năm 1714, nói Lót đã chọn theo cái mắt thấy, chỉ tính đất tốt cho bầy, mà không xét xem hàng xóm mình sẽ là ai. Theo ông, người chọn chỗ ở chỉ vì lợi trước mắt thường gặp tai họa ngay ở chỗ ấy. Lót chọn Sô-đôm vì giàu, và rồi mất sạch mọi thứ trong Sô-đôm. (Commentary on the Whole Bible, Sáng-thế Ký 13)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc ý chính Henry trách Lót không xét đạo đức dân Sô-đôm; chưa chắc cách ông nói

Giăng Chrysostom — John Chrysostom, giám mục ở Antioch và Constantinople thế kỷ 4, được gọi là "miệng vàng" vì tài giảng, khen Áp-ram khiêm nhường: người lớn tuổi lại nhường người nhỏ, người có quyền lại không dùng quyền. Ông cho rằng chính vì Áp-ram nhường mà Chúa ban lại cho ông nhiều hơn. (Bài giảng về Sáng-thế Ký — Homilies on Genesis)

Tin cậy: ThấpChưa đối chiếunhớ Chrysostom ca ngợi sự nhường nhịn của Áp-ram, nhưng không chắc ý Chúa ban lại vì thế, và không nhớ số bài giảng

Gordon Wenham, học giả Cựu Ước người Anh, để ý rằng Lót đi về phía đông, và đất ông chọn được so với vườn của Chúa và với Ê-díp-tô. Theo ông, đó là những dấu hiệu cảnh báo: phía đông gợi nhớ những lần con người đi xa Chúa trong các đoạn trước, còn Ê-díp-tô vừa là nơi Áp-ram sa ngã. (Genesis 1–15, Word Biblical Commentary)

Tin cậy: ThấpChưa đối chiếunhớ cách đọc "phía đông" này trong giới học giả; không chắc đó là của Wenham hay của người khác

Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, cho rằng lệnh "hãy đứng dậy đi khắp trong xứ" có thể phản ánh một tục pháp lý xưa: đi bộ khắp một miền đất là cách tượng trưng cho việc nhận quyền làm chủ nó. (Genesis, JPS Torah Commentary)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc ý tục đi khắp đất để nhận quyền có trong giới học giả Do Thái và được Sarna nhắc; chưa chắc ở sách nào của ông

Nguyên văn cả đoạn · 18 câu

1Áp-ram ở Ê-díp-tô dẫn vợ cùng các tài vật mình và Lót đồng trở lên Nam phương. 2Vả, Áp-ram rất giàu có súc vật, vàng và bạc. 3người vừa đi vừa đóng trại, từ Nam phương trở về Bê-tên và A-hi, 4là nơi đã lập một bàn thờ lúc trước. ỳ đó Áp-ram cầu khẩn danh Đức Giê-hô-va. 5Vả, Lót cùng đi với Áp-ram, cũng có chiên, bò, và trại. 6Xứ đó không đủ chỗ cho hai người ở chung, vì tài vật rất nhiều cho đến đỗi không ở chung nhau được. 7Trong khi dân Ca-na-an và dân Phê-rê-sít ở trong xứ, xảy có chuyện tranh giành của bọn chăn chiên Áp-ram cùng bọn chăn chiên Lót. 8Áp-ram nói cùng Lót rằng: Chúng ta là cốt nhục, xin ngươi cùng ta chẳng nên cãi lẫy nhau và bọn chăn chiên ta cùng bọn chăn chiên ngươi cũng đừng tranh giành nhau nữa. 9Toàn xứ há chẳng ở trước mặt ngươi sao? Vậy, hãy lìa khỏi ta; nếu ngươi lấy bên tả, ta sẽ qua bên hữu; nếu ngươi lấy bên hữu, ta sẽ qua bên tả. 10Lót bèn ngước mắt lên, thấy khắp cánh đồng bằng bên sông Giô-đanh, là nơi (trước khi Đức Giê-hô-va chưa phá hủy thành Sô-đôm và Gô-mô-rơ) thảy đều có nước chảy tưới khắp đến Xoa; đồng ó cũng như vườn của Đức Giê-hô-va và như xứ Ê-díp-tô vậy. 11Lót bèn chọn lấy cho mình hết cánh đồng bằng bên sông Giô-đanh và đi qua phía Đông. Vậy, hai người chia rẽ nhau. 12Áp-ram ở trong xứ Ca-na-an, còn Lót ở trong thành của đồng bằng và dời trại mình đến Sô-đôm. 13Vả, dân Sô-đôm là độc ác và kẻ phạm tội trọng cùng Đức Giê-hô-va. 14Sau khi Lót lìa khỏi Áp-ram rồi, Đức Giê-hô-va phán cùng Áp-ram rằng: Hãy nhướng mắt lên, nhìn từ chỗ ngươi ở cho đến phương bắc, phương nam, phương đông và phương tây: 15Vì cả xứ nào ngươi thấy, ta sẽ ban cho ngươi và cho dòng dõi ngươi đời đời. 16Ta sẽ làm cho dòng dõi ngươi như bụi trên đất; thế thì, nếu kẻ nào đếm đặng bụi trên đất, thì cũng sẽ đếm đặng dòng dõi ngươi vậy. 17Hãy đứng dậy đi khắp trong xứ, bề dài và bề ngang; vì ta sẽ ban cho ngươi xứ nầy. 18Đoạn Áp-ram dời trại mình đến ở nơi lùm cây dẻ bộp tại Mam-rê, thuộc về Hếp-rôn, và lập tại đó một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va.

Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.