Sáng-thế Ký · Đoạn 17
Giao ước và phép cắt bì
Kể lại 27 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.
Mười ba năm đã trôi qua kể từ khi Ích-ma-ên chào đời. Áp-ram nay đã chín mươi chín tuổi. Một ngày kia, Chúa hiện đến cùng ông và phán: "Ta là Đức Chúa Trời toàn năng; ngươi hãy đi ở trước mặt ta làm một người trọn vẹn". Ngài hứa sẽ lập giao ước với ông và làm cho dòng dõi ông thêm nhiều lắm ().
Áp-ram sấp mình xuống đất. Chúa phán tiếp: ông sẽ làm "tổ phụ của nhiều dân tộc". Vì thế, từ nay ông không còn tên là Áp-ram nữa, mà là Áp-ra-ham. Các nước và các vua sẽ ra từ ông. Giao ước này không chỉ cho riêng ông, mà cho con cháu ông qua mọi đời, một "giao ước đời đời": Chúa sẽ làm Đức Chúa Trời của họ, và cho họ cả xứ Ca-na-an, là xứ mà lúc ấy ông chỉ đang ở nhờ ().
Rồi Chúa nói đến phần của Áp-ra-ham. Mỗi người nam trong nhà ông phải chịu phép cắt bì, tức là cắt bỏ lớp da bọc đầu dương vật. Đó là dấu hiệu của giao ước, khắc ngay trên thân thể. Bé trai lên tám ngày thì làm phép này. Không chỉ con cái ruột thịt, mà cả đầy tớ sinh trong nhà hay mua từ người nước ngoài cũng vậy. Người nam nào không chịu cắt bì sẽ bị loại ra khỏi dân sự, vì đã bội giao ước ().
Chúa cũng đổi tên vợ ông. Sa-rai từ nay gọi là Sa-ra. Ngài sẽ ban phước cho bà, và chính bà sẽ sinh cho Áp-ra-ham một con trai. Bà sẽ "làm mẹ các dân tộc", và các vua sẽ ra từ bà ().
Nghe vậy, Áp-ra-ham lại sấp mình xuống, nhưng lần này ông bật cười. Ông nghĩ thầm: "Hồ dễ người đã trăm tuổi rồi, mà sanh con được chăng?" Còn Sa-ra đã chín mươi tuổi. Rồi ông thưa với Chúa một lời xin rất thật lòng: ông chỉ mong Ích-ma-ên, đứa con ông đã có, được sống trước mặt Chúa ().
Chúa trả lời rõ ràng. Không, chính Sa-ra sẽ sinh một con trai, và ông phải đặt tên nó là Y-sác. Tên ấy có nghĩa là "nó cười". Chúa sẽ lập giao ước với Y-sác và dòng dõi nó. Nhưng Ngài cũng nghe lời xin cho Ích-ma-ên: Ích-ma-ên sẽ được phước, sinh sản đông đúc, làm tổ của mười hai vị công hầu và thành một dân lớn. Còn giao ước thì đi qua Y-sác, đứa con Sa-ra sẽ sinh vào khoảng này năm tới. Phán xong, Chúa từ Áp-ra-ham ngự lên ().
"Chính ngày đó", Áp-ra-ham làm đúng như lời Chúa dặn. Ông làm phép cắt bì cho Ích-ma-ên, khi ấy mười ba tuổi, cho mọi người nam trong nhà, và cho chính mình, lúc chín mươi chín tuổi. Cả nhà chịu phép cắt bì trong cùng một ngày ().
Ý nghĩa sâu xa
Được kể là công bình trước khi cắt bì. Sứ đồ Phao-lô để ý đến thứ tự trong câu chuyện. Áp-ra-ham được kể là công bình vì tin Chúa ở đoạn 15 (), mười mấy năm trước khi chịu cắt bì ở đoạn này. Vậy phép cắt bì không làm cho ông nên công bình. Nó chỉ như con dấu đóng lên điều đã có rồi, là đức tin (). Nhờ vậy, ông là cha của mọi người tin, dù có cắt bì hay không ().
Cắt bì trong lòng. Ngay trong Cựu Ước, các nhà tiên tri đã nói dấu trên thân thể chưa đủ. Môi-se nói Chúa sẽ cắt bì lòng của dân Ngài, để họ yêu Ngài hết lòng (). Giê-rê-mi kêu gọi dân hãy cắt bì lòng mình (). Tân Ước nói người tin Chúa Jêsus được cắt bì trong Ngài, một phép cắt bì không do tay người làm ().
Cha của nhiều dân tộc. Lời hứa ở đây rộng hơn một dân tộc. Phao-lô trích lại chính câu này: "Ta đã lập ngươi làm cha nhiều dân tộc" (). Theo ông, ai thuộc về Đấng Christ thì là dòng dõi của Áp-ra-ham (). Trang cuối Kinh Thánh cho thấy một đoàn người đông không đếm được, từ mọi nước, mọi chi phái, đứng trước ngai Chúa ().
Ta sẽ làm Đức Chúa Trời của họ. Câu hứa ở 17:7–8 trở thành sợi chỉ chạy suốt Kinh Thánh. Giê-rê-mi nhắc lại khi nói về một giao ước mới, khắc vào lòng người (). Đến trang cuối, câu ấy vang lên lần nữa khi Chúa ở cùng loài người trong trời mới đất mới ().
Những cái tên mới. Áp-ram thành Áp-ra-ham, Sa-rai thành Sa-ra. Về sau Gia-cốp được đổi tên là Y-sơ-ra-ên (), và Chúa Jêsus gọi Si-môn là Sê-pha, tức là Phi-e-rơ (). Mỗi lần đổi tên, Chúa nói cho người ấy biết họ sẽ trở thành ai trong tay Ngài.
Tiếng cười thành tên của con. Áp-ra-ham cười vì thấy chuyện không thể có. Chúa không quở, mà bảo ông đặt tên con là Y-sác, "nó cười". Đến khi Y-sác ra đời, Sa-ra nói Chúa đã làm cho bà được cười (). Tiếng cười nghi ngờ được Chúa đổi thành tiếng cười vui.
Lưu ý
Áp-ra-ham cười vì nghi hay vì mừng? Đoạn này không nói rõ. Có người cho ông cười vì không tin nổi, nhất là khi ông xin cho Ích-ma-ên ngay sau đó, như thể muốn nói: "Thôi, có Ích-ma-ên là đủ rồi". Có người cho ông cười vì vui và kinh ngạc, dựa vào lời Phao-lô rằng đức tin ông chẳng kém () và lời Chúa Jêsus rằng Áp-ra-ham đã mừng rỡ (). Đáng để ý: ở đoạn sau, Sa-ra cười thì bị Chúa hỏi lại (), còn ở đây Chúa không trách Áp-ra-ham.
"Trọn vẹn" không có nghĩa là không bao giờ sai. Áp-ra-ham vừa có con với A-ga theo cách riêng của mình, và về sau ông còn nói dối về vợ mình lần nữa (). Chữ "trọn vẹn" ở đây gần với nghĩa ngay thẳng, một lòng một dạ với Chúa, không đi hai hàng.
Cắt bì không phải do Áp-ra-ham nghĩ ra. Nhiều dân thời xưa đã làm cắt bì, thường cho thanh niên sắp lấy vợ. Điều mới ở đây là ý nghĩa: đây là dấu của giao ước với Chúa, và làm cho bé trai lên tám ngày, trước khi đứa bé làm được gì cả.
Đầy tớ mua bằng tiền. Câu chuyện nói đến đầy tớ mua từ người nước ngoài (). Kinh Thánh kể lại một xã hội có người làm tôi mọi, không phải khen chế độ ấy. Nhưng có một điều đáng để ý: những người này cũng được nhận dấu giao ước như con ruột, nghĩa là họ được tính vào gia đình của Chúa ngay từ đầu.
Người tin Chúa ngày nay không phải cắt bì. Hội Thánh đầu tiên đã họp lại bàn đúng câu hỏi này và quyết định không bắt người ngoại phải chịu cắt bì (). Phao-lô viết rằng trong Đấng Christ, cắt bì hay không cũng chẳng ích gì, chỉ có đức tin hành động bởi tình yêu thương mới đáng kể ().
Các nhà giải kinh nói gì (5)
Augustine, giám mục ở Bắc Phi hơn 1.600 năm trước, cho rằng việc cắt bì vào ngày thứ tám chỉ về Đấng Christ, Đấng đã sống lại sau ngày Sa-bát, tức là vào ngày thứ tám. Ông cũng hỏi vì sao một bé trai tám ngày tuổi, chưa làm gì cả, lại bị coi là "bội lời giao ước" nếu không được cắt bì. Ông trả lời rằng đứa bé đã cùng A-đam phá vỡ giao ước đầu tiên trong vườn Ê-đen. (Thành của Đức Chúa Trời — The City of God, quyển XVI)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc hai ý nằm ở quyển XVI, khoảng chương 26–27; chưa chắc số chương
John Calvin, nhà Cải Chánh ở Genève thế kỷ 16, phân biệt tiếng cười của Áp-ra-ham với tiếng cười của Sa-ra ở đoạn 18. Theo ông, Áp-ra-ham không cười vì nghi ngờ, mà vì vừa mừng vừa kinh ngạc trước một lời hứa quá lớn. Calvin cũng xem phép cắt bì như một con dấu Chúa đóng lên lời hứa của Ngài, và từ đó bênh vực việc làm báp-tem cho trẻ em. (Giải nghĩa Sáng-thế Ký — Commentary on Genesis, phần đoạn 17)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Calvin đọc tiếng cười là mừng và kinh ngạc; ý báp-tem trẻ em rõ hơn ở Institutes quyển IV, chưa chắc ông nói dài ở sách giải nghĩa
Matthew Henry, mục sư người Anh mất năm 1714, dừng lại ở danh xưng "Đức Chúa Trời toàn năng". Ông hiểu danh ấy là Đức Chúa Trời "đầy đủ cho mọi sự": Đấng một mình có đủ để làm trọn lời hứa, và đủ để làm thỏa lòng người theo Ngài. (Commentary on the Whole Bible, Sáng-thế Ký 17)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ Henry giải El Shaddai là all-sufficient; chưa chắc cách ông triển khai
Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, nói rằng nhiều dân quanh Y-sơ-ra-ên cũng làm cắt bì, như người Ê-díp-tô, nhưng thường làm cho tuổi dậy thì hay trước khi cưới vợ. Y-sơ-ra-ên làm cho bé trai lên tám ngày. Như vậy phép này tách khỏi chuyện tuổi trưởng thành hay hôn nhân, và trở thành dấu cho biết đứa bé thuộc về giao ước ngay từ lúc mới sinh. (Genesis, JPS Torah Commentary; Understanding Genesis)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc ý so sánh với tục cắt bì ở Ai Cập; chưa chắc ở sách nào trong hai sách
Leon Kass, học giả Do Thái người Mỹ, đọc phép cắt bì như một bài học dành cho người cha. Dấu ấy đặt ngay trên cơ quan sinh sản của người nam. Nó nhắc người đàn ông rằng con cái không phải là của riêng mình hay là cách để mình được lưu danh, mà là trách nhiệm phải dạy dỗ chúng sống theo đường lối của Chúa. (The Beginning of Wisdom: Reading Genesis, 2003)
Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc ý cắt bì gắn với việc làm cha là trục chính của Kass ở đây; chưa chắc vị trí và cách ông nói
Nguyên văn cả đoạn · 27 câu
1Khi Áp-ram được chín mươi chín tuổi, thì Đức Giê-hô-va hiện đến cùng người và phán rằng: Ta là Đức Chúa Trời toàn năng; ngươi hãy đi ở trước mặt ta làm một người trọn vẹn. 2Ta sẽ lập giao ước cùng ngươi, làm cho dòng dõi ngươi thêm nhiều quá-bội. 3Áp-ram bèn sấp mình xuống đất; Đức Chúa Trời phán cùng người rằng: 4Nầy, phần ta đây, ta đã lập giao ước cùng ngươi; vậy ngươi sẽ trở nên tổ phụ của nhiều dân tộc. 5Thiên hạ chẳng còn gọi ngươi là Áp-ram nữa, nhưng tên ngươi sẽ là Áp-ra-ham, vì ta đặt ngươi làm tổ phụ của nhiều dân tộc. 6Ta sẽ làm cho ngươi sanh sản rất nhiều, làm cho ngươi thành nhiều nước; và các vua sẽ do nơi ngươi mà ra. 7Ta sẽ lập giao ước cùng ngươi, và cùng hậu tự ngươi trải qua các đời; ấy là giao ước đời đời, hầu cho ta làm Đức Chúa Trời của ngươi và của dòng dõi ngươi. 8Ta sẽ cho ngươi cùng dòng dõi ngươi xứ mà ngươi đang kiều ngụ, tức toàn xứ Ca-na-an, làm cơ nghiệp đời đời. Vậy, ta sẽ làm Đức Chúa Trời của họ. 9Đoạn, Đức Chúa Trời phán cùng Áp-ra-ham rằng: Phần ngươi cùng dòng dõi ngươi, từ đời nọ sang đời kia, sẽ giữ sự giao ước của ta. 10Mỗi người nam trong vòng các ngươi phải chịu phép cắt bì; ấy là giao ước mà các ngươi phải giữ, tức giao ước lập giữa ta và các ngươi, cùng dòng dõi sau ngươi. 11Các ngươi phải chịu cắt bì; phép đó sẽ là dấu hiệu của sự giao ước giữa ta cùng các ngươi. 12Trải qua các đời, mỗi người nam trong vòng các ngươi, hoặc sanh đẻ tại nhà, hoặc đem tiền ra mua nơi người ngoại bang, chẳng thuộc về dòng giống ngươi, hễ lên được tám ngày rồi, đều phải chịu phép cắt bì. 13Chớ khá bỏ làm phép cắt bì cho ai sanh tại trong nhà ngươi, hay đem tiền ra mua về; sự giao ước của ta sẽ lập đời đời trong xác thịt của các ngươi vậy. 14Một người nam nào không chịu phép cắt bì nơi xác thịt mình, sẽ bị truất ra khỏi ngoài dân sự mình; người đó là kẻ bội lời giao ước ta. 15Đức Chúa Trời phán cùng Áp-ra-ham rằng: còn Sa-rai, vợ ngươi, chớ gọi là Sa-rai nữa; nhưng Sa-ra là tên người đó. 16Ta sẽ ban phước cho nàng, lại do nơi nàng ta sẽ cho ngươi một con trai, Ta sẽ ban phước cho nàng, nàng sẽ làm mẹ các dân tộc; những vua của các dân tộc sẽ do nơi nàng mà ra. 17Áp-ra-ham bèn sấp mình xuống đất, cười và nói thầm rằng: Hồ dễ người đã trăm tuổi rồi, mà sanh con được chăng? Còn Sa-ra, tuổi đã chín mươi, sẽ sanh sản được sao? 18Áp-ra-ham thưa cùng Đức Chúa Trời rằng: Chớ chi Ích-ma-ên vẫn được sống trước mặt Ngài! 19Đức Chúa Trời bèn phán rằng: Thật vậy, Sa-ra vợ ngươi, sẽ sanh một con trai, rồi ngươi đặt tên là Y-sác. Ta sẽ lập giao ước cùng nó, để làm giao ước đời đời cho dòng dõi của nó. 20Ta cũng nhậm lời ngươi xin cho Ích-ma-ên. Nầy, ta ban phước cho người, sẽ làm cho người sanh sản và thêm nhiều quá-bội; người sẽ là tổ phụ của mười hai vị công-hầu, và ta làm cho người thành một dân lớn. 21Nhưng ta sẽ lập giao ước ta cùng Y-sác, độ khoảng nầy năm tới Sa-ra phải sanh cho ngươi. 22Khi Đức Chúa Trời đã phán xong, thì Ngài từ Áp-ra-ham ngự lên. 23Chính ngày đó, Áp-ra-ham bắt Ích-ma-ên, con trai mình, và hết thảy các người nam trong nhà, hoặc sanh tại đó, hoặc đem tiền ra mua về, mà làm phép cắt bì cho, y như lời Đức Chúa Trời đã phán dặn. 24Vả, khi Áp-ra-ham chịu phép cắt bì, thì đã được chín mươi chín tuổi; 25còn Ích-ma-ên, con người, khi chịu phép cắt bì, thì được mười ba tuổi. 26Cũng trong một ngày đó, Áp-ra-ham và Ích-ma-ên chịu phép cắt bì, 27và mọi người nam trong nhà, hoặc sanh tại đó, hoặc đem tiền ra mua nơi người ngoại bang, đồng chịu phép cắt bì với người.
Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.