Kinh Thánh · ghi chú từng đoạn
Nháp · Chưa duyệt · Cao 0 · Vừa 4 · Thấp 1 · Đã đối chiếu 0/5

Sáng-thế Ký · Đoạn 19

Sô-đôm bị hủy diệt

Kể lại 38 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.

Chiều hôm ấy, hai thiên sứ đến Sô-đôm. Lót, cháu của Áp-ra-ham, đang ngồi ở cửa thành, nơi các bậc có tiếng trong thành thường ngồi. Thấy khách lạ, ông đứng dậy, sấp mình chào và mời về nhà nghỉ đêm. Hai thiên sứ nói họ sẽ ngủ ngoài đường, nhưng Lót cố nài, nên họ theo ông về. Ông dọn tiệc, làm bánh không men cho khách ăn ().

Khách chưa đi ngủ thì đàn ông cả thành, "từ trẻ đến già", kéo đến vây quanh nhà. Họ gọi Lót ra, đòi dẫn hai người khách ra "hầu cho chúng ta được biết", tức là để chúng hiếp đáp khách. Lót ra ngoài, đóng cửa lại, và xin họ "đừng làm điều ác đó". Rồi ông nói một điều ghê sợ: ông sẵn sàng đưa hai đứa con gái còn trinh của mình ra cho họ muốn làm gì thì làm, miễn đừng đụng đến khách ().

Đám đông nổi giận. Họ nói Lót chỉ là dân ở nhờ mà dám làm quan tòa, rồi dọa sẽ đối xử với ông còn tệ hơn với khách. Họ xô ép, sắp phá cửa. Hai thiên sứ thò tay kéo Lót vào nhà, đóng cửa lại, rồi làm cho cả đám đông ngoài cửa bị mù, mò mãi không tìm được cửa ().

Hai thiên sứ bảo Lót đem hết người nhà ra khỏi thành, vì tiếng kêu oan về thành này đã thấu đến Chúa, và Ngài sai họ đến hủy diệt nó. Lót đi báo cho các chàng rể của mình. Nhưng họ "tưởng người nói chơi" ().

Trời rạng sáng, hai thiên sứ giục Lót mau dẫn vợ con đi. Nhưng "Lót lần lữa". Vì Chúa thương xót ông, hai thiên sứ phải nắm tay kéo ông, vợ ông và hai con gái ra khỏi thành. Họ dặn: hãy chạy lên núi, đừng ngó lại, đừng dừng lại giữa đồng bằng. Lót lại xin được trốn vào một thành nhỏ gần đó, vì sợ chạy lên núi không kịp. Thiên sứ nhận lời, và thành ấy được gọi là Xoa, nghĩa là "nhỏ" ().

Mặt trời vừa mọc thì Lót vào đến Xoa. Chúa cho mưa diêm sinh và lửa từ trời đổ xuống Sô-đôm và Gô-mô-rơ, hủy diệt cả đồng bằng, người lẫn cây cỏ. Nhưng vợ Lót quay lại nhìn đằng sau, và hóa thành một tượng muối ().

Sáng sớm hôm đó, Áp-ra-ham trở lại chỗ ông đã đứng cầu nguyện trước mặt Chúa. Ông nhìn xuống đồng bằng, chỉ thấy khói bốc lên như khói một lò lửa lớn. Kinh Thánh cho biết: khi Chúa hủy diệt các thành ấy, Ngài đã nhớ đến Áp-ra-ham mà cứu Lót ra ().

Lót sợ, không dám ở Xoa, nên cùng hai con gái lên núi ở trong một hang đá. Hai cô gái nghĩ không còn người đàn ông nào để lấy làm chồng. Hai đêm liền, họ phục rượu cho cha say, rồi lần lượt nằm với cha để có con. Người chị sinh Mô-áp, tổ của dân Mô-áp. Người em sinh Bên-Am-mi, tổ của dân Am-môn ().

Ý nghĩa sâu xa

Tội của Sô-đôm theo lời các tiên tri. Tiên tri Ê-xê-chi-ên kể tội Sô-đôm là kiêu ngạo, ăn no, sống nhàn, mà không giúp người nghèo khó và thiếu thốn, lại làm những điều gớm ghiếc trước mặt Chúa (). Thư Giu-đe thì nói các thành ấy buông theo sự dâm dục và "sắc lạ" (). Đặt cạnh nhau, ta thấy Sô-đôm là một thành mà người mạnh dùng người yếu theo ý mình: kẻ nghèo bị bỏ mặc, người lạ bị đè ra làm nhục.

Hãy nhớ lại vợ của Lót. Chúa Jêsus dùng câu chuyện này để nói về ngày Ngài trở lại. Thời Lót, người ta vẫn ăn uống, mua bán, trồng cấy, xây nhà như thường, cho đến ngày lửa đổ xuống (). Rồi Ngài nói một câu ngắn: "Hãy nhớ lại vợ của Lót" ().

Lót được gọi là người công bình. Thư 2 Phi-e-rơ gọi Lót là người công bình, ngày ngày đau lòng vì những việc gian ác quanh mình (). Đọc đoạn này, ta khó thấy Lót công bình ở chỗ nào. Nhưng chính đó là tin mừng: Chúa cứu những người yếu đuối, chần chừ, chứ không chỉ cứu người hoàn hảo.

Biết càng nhiều, trách nhiệm càng nặng. Chúa Jêsus nói nếu các phép lạ Ngài làm ở Ca-bê-na-um mà làm ở Sô-đôm, thì Sô-đôm đã còn đến ngày nay. Vì vậy, ngày phán xét, Sô-đôm sẽ chịu nhẹ hơn thành đã thấy mà không tin ().

Ân điển đi qua cả hang đá. Mô-áp ra đời từ một đêm nhục nhã. Thế mà nhiều đời sau, một cô gái Mô-áp tên Ru-tơ bỏ quê theo Chúa, lấy Bô-ô, và trở thành bà cố của vua Đa-vít (). Tên bà có trong gia phả của Chúa Jêsus (). Chúa còn dặn Y-sơ-ra-ên đừng đánh chiếm đất của Mô-áp, vì Ngài đã ban đất ấy cho con cháu Lót ().

Lưu ý

Lời Lót đề nghị đưa con gái ra là sai. Thời xưa, chủ nhà phải bảo vệ khách bằng mọi giá. Nhưng Kinh Thánh không khen Lót vì điều đó. Ông muốn bảo vệ khách bằng cách hy sinh chính con mình, và đó là một điều ác. Câu chuyện còn cho thấy chính hai con gái ấy về sau lại phục rượu cha mình. Một cảnh gần giống, và cũng ghê tởm, xảy ra về sau ở Ghi-bê-a ().

Tội của Sô-đôm là gì? Đây là câu hỏi đang được tranh luận. Cách hiểu truyền thống của Hội Thánh nói tội Sô-đôm gồm cả quan hệ tình dục giữa người nam với người nam, và dựa thêm vào thư Giu-đe. Có người thì nhấn mạnh rằng điều xảy ra ở cửa nhà Lót là một vụ cưỡng hiếp tập thể nhắm vào người lạ, và các tiên tri khi nói về Sô-đôm thường nhắc đến kiêu ngạo, bất công, bỏ mặc người nghèo. Điều chắc chắn là đoạn này kể một tội rất nặng: cả một thành, từ trẻ đến già, kéo nhau đi làm nhục người lạ.

Chuyện trong hang đá không được khen. Kinh Thánh kể lại mà không bình luận, nhưng luật Môi-se về sau cấm rõ việc ăn nằm với người trong nhà (). Hai cô gái có lẽ nghĩ rằng cả thế giới đã bị hủy, như thời Nô-ê. Điều đó giải thích, nhưng không bào chữa cho việc họ làm. Việc Lót say đến không biết gì cũng nhắc lại cảnh Nô-ê say rượu sau trận lụt ().

Tượng muối và địa lý. Vùng quanh Biển Chết ngày nay có nhiều cột muối và mỏ nhựa đường, diêm sinh. Người ta đã đưa ra nhiều giả thuyết về chỗ Sô-đôm từng nằm và chuyện gì đã xảy ra, nhưng chưa có kết luận chắc chắn. Điều Kinh Thánh muốn nói không nằm ở chỗ thành ở đâu, mà ở chỗ vì sao thành bị hủy.

Chúa không vui khi hủy diệt. Đọc liền đoạn 18 và 19, ta thấy Chúa đã xuống xem xét, đã nghe Áp-ra-ham cầu thay, đã sai thiên sứ đi cứu, đã kéo tay người chần chừ, đã nhận lời xin tha cho thành Xoa. Hình phạt là có thật, nhưng nó đến sau rất nhiều lần thương xót.

Các nhà giải kinh nói gì (5)

Augustine, giám mục ở Bắc Phi hơn 1.600 năm trước, viết rằng vợ Lót hóa thành muối để làm một lời cảnh báo cho người tin Chúa: ai đã được cứu thì đừng ngoái lại nhớ tiếc đời cũ. Ông chơi chữ "muối": bà trở thành thứ muối để nêm cho người đời sau biết tỉnh thức. (Thành của Đức Chúa Trời — The City of God, quyển XVI)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ ý muối nêm làm gương ở quyển XVI, khoảng chương 30; chưa chắc số chương và cách nói

John Calvin, nhà Cải Chánh ở Genève thế kỷ 16, khen Lót vì lòng tiếp khách, nhưng chê thẳng việc ông đề nghị đưa con gái mình ra cho đám đông. Theo Calvin, Lót đã muốn tránh một điều ác bằng một điều ác khác. Trong lúc hoảng sợ, ông quên rằng mình không được phép làm điều sai để ngăn điều sai. (Giải nghĩa Sáng-thế Ký — Commentary on Genesis, phần đoạn 19)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Calvin vừa khen lòng hiếu khách vừa chê việc đưa con gái ra; chưa chắc cách ông nói

Matthew Henry, mục sư người Anh mất năm 1714, nhìn câu chuyện như kết cục của lựa chọn ở đoạn 13. Lót chọn đồng bằng vì đất tốt, không hỏi xem dân ở đó ra sao. Cuối cùng ông mất cả nhà cửa, của cải lẫn vợ, và ra đi với hai bàn tay trắng. (Commentary on the Whole Bible, Sáng-thế Ký 19)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Henry nối đoạn 19 với lựa chọn của Lót ở đoạn 13; chưa chắc cách nói

Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, nhắc rằng trong truyền thống Do Thái, Sô-đôm trở thành tên gọi của một xã hội tàn nhẫn với người lạ và người nghèo. Ông dựa vào lời Ê-xê-chi-ên và nhiều câu chuyện của các thầy dạy Do Thái xưa về những luật lệ độc ác của thành ấy. Ông cũng bàn đến địa chất vùng Biển Chết, nơi có nhựa đường và diêm sinh. (Understanding Genesis; Genesis, JPS Torah Commentary)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Sarna bàn tội Sô-đôm theo truyền thống Do Thái và địa chất vùng Biển Chết; chưa chắc ở sách nào

Gordon Wenham, học giả Cựu Ước người Anh, để ý rằng chuyện Lót trong hang đá giống chuyện Nô-ê sau trận lụt: một người được cứu khỏi tai họa lớn, rồi say rượu, rồi con cái làm điều sai với cha. Theo ông, đặt hai chuyện cạnh nhau cho thấy người được cứu vẫn mang theo tội của mình. (Genesis 16–50, Word Biblical Commentary)

Tin cậy: ThấpChưa đối chiếuphép so Lót với Nô-ê được nhiều người nêu; không chắc Wenham là người nói, và không chắc cách ông kết luận

Nguyên văn cả đoạn · 38 câu

1Lối chiều, hai thiên sứ đến Sô-đôm; lúc đó, Lót đang ngồi tại cửa thành. Khi Lót thấy hai thiên sứ đến, đứng dậy mà đón rước và sấp mình xuống đất. 2Người thưa rằng: Nầy, lạy hai chúa, xin hãy đến ở nhà của kẻ tôi tớ, và hãy nghỉ đêm tại đó. Hai chúa hãy rửa chân, rồi sáng mai thức dậy lên đường. Hai thiên sứ phán rằng: Không, đêm nầy ta sẽ ở ngoài đường. 3Nhưng Lót cố mời cho đến đỗi hai thiên sứ phải đi lại vào nhà mình. Người dâng một bữa tiệc, làm bánh không men, và hai thiên sứ bèn dùng tiệc. 4Hai thiên sứ chưa đi nằm, mà các người nam ở Sô-đôm, từ trẻ đến già, tức cả dân, đều chạy đến bao chung quanh nhà. 5Bọn đó gọi Lót mà hỏi rằng: Những khách đã vào nhà ngươi buổi chiều tối nay ở đâu? Hãy dẫn họ ra đây, hầu cho chúng ta được biết. 6Lót bèn ra đến cùng dân chúng ở ngoài cửa, rồi đóng cửa lại, 7và nói cùng họ rằng: Nầy, tôi xin anh em đừng làm điều ác đó! 8Đây, tôi sẵn có hai con gái chưa chồng, tôi sẽ đưa chúng nó cho anh em, rồi mặc tình anh em tính làm sao tùy ý; miễn đừng làm chi hại cho hai người kia; vì cớ đó, nên họ đến núp bóng mái nhà tôi. 9Bọn dân chúng nói rằng: Ngươi hãy tránh chỗ khác! Lại tiếp rằng: Người nầy đến đây như kẻ kiều ngụ, lại muốn đoán xét nữa sao! Vậy, thôi! chúng ta sẽ đãi ngươi bạc-tệ hơn hai khách kia. Đoạn, họ lấn ép Lót mạnh quá, và tràn đến đặng phá cửa. 10Nhưng hai thiên sứ giơ tay ra, đem Lót vào nhà, và đóng cửa lại, 11đoạn, hành phạt bọn dân chúng ở ngoài cửa, từ trẻ đến già, đều quáng lòa mắt, cho đến đỗi tìm cửa mệt mà không được. 12Hai thiên sứ bèn hỏi Lót rằng: Ngươi còn có ai tại đây nữa chăng? Rể, con trai, con gái và ai trong thành thuộc về ngươi, hãy đem ra khỏi hết đi! 13Chúng ta sẽ hủy diệt chỗ nầy, vì tiếng kêu oan về dân thành nầy đã thấu lên đến Đức Giê-hô-va, nên Ngài sai chúng ta xuống mà hủy diệt. 14Lót bèn đi ra và nói cùng rể đã cưới con gái mình rằng: Hãy chổi dậy, đi ra khỏi chốn nầy, vì Đức Giê-hô-va sẽ hủy diệt thành. Nhưng các chàng rể tưởng người nói chơi. 15Đến sáng, hai thiên sứ hối Lót và phán rằng: Hãy thức dậy, dẫn vợ và hai con gái ngươi đang ở đây ra, e khi ngươi cũng chết lây về việc hình phạt của thành nữa chăng. 16Nhưng Lót lần lữa; vì cớ Đức Giê-hô-va thương xót Lót, nên hai thiên sứ nắm lấy tai kéo người, vợ cùng hai con gái người, và dẫn ra khỏi thành. 17Vả, khi hai thiên sứ dẫn họ ra khỏi rồi, một trong hai vì nói rằng: Hãy chạy trốn cứu lấy mạng, đừng ngó lại sau và cũng đừng dừng bước lại nơi nào ngoài đồng bằng; hãy chạy trốn lên núi, kẻo phải bỏ mình chăng. 18Lót đáp lại rằng: Lạy Chúa, không được! 19Nầy, tôi tớ đã được ơn trước mặt Chúa; Chúa đã tỏ lòng nhân từ rất lớn cùng tôi mà cứu tròn sự sống tôi. Nhưng tôi chạy trốn lên núi không kịp trước khi tai nạn đến, thì tôi phải chết. 20Kìa, thành kia đã nhỏ, lại cũng gần đặng tôi có thế ẩn mình. Ôi! chớ chi Chúa cho tôi ẩn đó đặng cứu tròn sự sống tôi. Thành nầy há chẳng phải nhỏ sao? 21Thiên sứ phán rằng: Đây, ta ban ơn nầy cho ngươi nữa, sẽ không hủy diệt thành của ngươi đã nói đó đâu. 22Mau mau hãy lại ẩn đó, vì ta không làm chi được khi ngươi chưa vào đến nơi. Bởi cớ ấy, nên người ta gọi tên thành nầy là Xoa. 23Khi mặt trời mọc lên khỏi đất, thì Lót vào đến thành Xoa. 24Đoạn, Đức Giê-hô-va giáng mưa diêm sanh và lửa từ nơi Ngài trên trời sa xuống Sô-đôm và Gô-mô-rơ, 25hủy diệt hai thành nầy, cả đồng bằng, hết thảy dân sự cùng các cây cỏ ở nơi đất đó. 26Nhưng vợ của Lót quay ngó lại đặng sau mình, nên hóa ra một tượng muối. 27Áp-ra-ham dậy sớm, đi đến nơi mà người đã đứng chầu Đức Giê-hô-va, 28ngó về hướng Sô-đôm và Gô-mô-rơ, cùng khắp xứ ở đồng bằng, thì thấy từ dưới đất bay lên một luồng khói, như khói của một lò lửa lớn. 29Vả, khi Đức Chúa Trời hủy diệt các thành nơi đồng bằng, tức là thành Lót ở, thì nhớ đến Áp-ra-ham, cứu Lót ra khỏi chốn phá tan đó. 30Lót ở Xoa thì sợ hãi, nên cùng hai con gái mình bỏ đó mà lên núi, ở trong một hang đá kia. 31Cô lớn nói cùng em mình rằng: Cha ta đã già, mà không còn ai trên mặt đất đến sánh duyên cùng ta theo như thế thường thiên hạ. 32Hè! chúng ta hãy phục rượu cho cha, và lại nằm cùng người, để lưu truyền dòng giống cha lại. 33Đêm đó, hai nàng phục rượu cho cha mình; nàng lớn đến nằm cùng cha; nhưng người chẳng hay lúc nào nàng nằm, lúc nào nàng dậy hết. 34Qua ngày mai, chị nói cùng em rằng: Nầy, đêm hôm qua ta đã nằm cùng cha rồi; hôm nay chúng ta hãy phục rượu cho cha nữa, rồi em hãy lại nằm cùng người, để lưu truyền dòng giống cha lại. 35Đêm đó, hai nàng lại phục rượu cho cha mình nữa, rồi nàng nhỏ thức dậy lại nằm cùng cha; nhưng người chẳng hay lúc nào nàng nằm, lúc nào nàng dậy hết. 36Vậy, hai con gái của Lót do nơi cha mình mà thọ thai. 37Nàng lớn sanh được một con trai, đặt tên là Mô-áp; ấy là tổ phụ của dân Mô-áp đến bây giờ. 38Người em cũng sanh đặng một con trai, đặt tên là Bên-Am-mi; ấy là tổ phụ của dân Am-môn đến bây giờ.

Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.