Kinh Thánh · ghi chú từng đoạn
Nháp · Chưa duyệt · Cao 4 · Vừa 2 · Thấp 0 · Đã đối chiếu 0/6

Sáng-thế Ký · Đoạn 2

Vườn Ê-đen

Kể lại 25 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.

Trời đất đã xong. Đến ngày thứ bảy, Chúa nghỉ. Ngài ban phước cho ngày ấy và để riêng nó ra làm ngày thánh ().

Rồi câu chuyện quay lại, kể kỹ hơn về con người. Lúc ấy đất còn khô, ngoài đồng chưa có lấy một cây nhỏ, vì trời chưa mưa và cũng chưa có người cày cấy (). Giê-hô-va Đức Chúa Trời lấy bụi đất nắn nên hình người, như người thợ gốm nắn một cái bình. Ngài hà hơi sống vào lỗ mũi, và người ấy trở nên một loài sống ().

Chúa trồng một khu vườn ở phương đông, tại Ê-đen, rồi đặt người vào đó. Trong vườn có đủ thứ cây đẹp mắt, trái ăn ngon. Giữa vườn có hai cây đặc biệt: cây sự sống, và cây biết điều thiện và điều ác. Một con sông từ Ê-đen chảy ra tưới khắp vườn, rồi chia làm bốn nhánh ().

Chúa giao cho người việc trồng và giữ vườn (). Ngài cho người ăn trái mọi cây trong vườn, chỉ trừ một cây: cây biết điều thiện và điều ác. Ngài dặn: hễ ăn trái cây ấy, chắc chắn sẽ chết ().

Rồi lần đầu tiên trong câu chuyện, Chúa thấy có một điều không tốt: "Loài người ở một mình thì không tốt" (). Chúa dẫn các loài thú đến trước mặt người, xem người đặt tên chúng là gì. Người đặt tên cho tất cả, nhưng không tìm được ai giống mình để làm bạn ().

Thế là Chúa cho người ngủ mê, lấy một xương sườn của người mà làm nên một người nữ, rồi dẫn nàng đến. Người nam reo lên: người này là xương bởi xương mình, thịt bởi thịt mình mà ra ().

Đoạn này khép lại bằng một câu thật bình yên: hai người đều trần truồng, mà không hề xấu hổ ().

Ý nghĩa sâu xa

Tên gọi của Chúa đổi đi. Đoạn 1 gọi Ngài là "Đức Chúa Trời", tên chung chỉ Đấng tối cao, quyền năng, dựng nên cả vũ trụ. Từ đoạn 2, Kinh Thánh gọi "Giê-hô-va Đức Chúa Trời". Giê-hô-va là tên riêng, tên Chúa dùng khi Ngài kết ước với dân Ngài. Cách Ngài làm việc cũng đổi theo. Ở đoạn 1, Ngài phán từ trên cao. Ở đoạn 2, Ngài cúi xuống nắn đất, thổi hơi, trồng vườn, rồi tự tay dẫn người nữ đến với người nam. Đấng dựng nên muôn vì sao cũng là Đấng gần gũi đến thế.

Vườn Ê-đen giống một đền thờ. Đọc kỹ, ta thấy vườn Ê-đen được tả bằng những chữ về sau dùng cho đền tạm, nơi dân Y-sơ-ra-ên thờ phượng Chúa. Chúa đi lại trong vườn (), như về sau Ngài đi giữa dân Ngài nơi đền tạm (). Hai chữ "trồng và giữ" vườn cũng là hai chữ dùng cho việc người Lê-vi phục dịch và canh giữ đền tạm (). Vàng và bích ngọc trong xứ quanh vườn () về sau được dùng làm đền tạm và áo thầy tế lễ. Nghĩa là Ê-đen là nơi Chúa ở cùng con người, và A-đam là người đầu tiên phục vụ Chúa ở đó. Đến trang cuối Kinh Thánh, ta lại gặp dòng sông và cây sự sống (). Câu chuyện Kinh Thánh bắt đầu trong một khu vườn, và kết thúc trong một thành phố có vườn.

Hơi thở của Chúa. Chúa thổi hơi vào A-đam, và A-đam sống. Sau khi sống lại, Chúa Jêsus cũng hà hơi trên các môn đồ và bảo họ nhận lấy Đức Thánh Linh (). Người đọc tinh ý sẽ nhận ra: đó là một cuộc sáng tạo mới.

Ngày thứ bảy không có buổi chiều. Sáu ngày trước đều khép lại bằng câu "Vậy, có buổi chiều và buổi mai". Riêng ngày thứ bảy thì không. Nhiều người đọc thấy ở đây một lời hứa: sự nghỉ ngơi bên Chúa là sự nghỉ ngơi không bao giờ hết. Thư Hê-bơ-rơ nói sự yên nghỉ ấy vẫn còn đang chờ dân Chúa ().

"Kẻ giúp đỡ" không phải kẻ đứng dưới. Nghe chữ "kẻ giúp đỡ", có người nghĩ người nữ chỉ là người phụ việc. Nhưng chữ Hê-bơ-rơ ở đây cũng là chữ Kinh Thánh dùng để nói về chính Chúa, khi người viết Thi Thiên gọi Ngài là sự tiếp trợ của mình (; ). Chúa giúp ta đâu phải vì Ngài thấp hơn ta. Còn chữ "giống như nó" có nghĩa là tương xứng, đứng đối diện nhau, ngang tầm nhau.

Hôn nhân chỉ về một điều lớn hơn. Chúa Jêsus trích câu 2:24 khi người ta hỏi Ngài về chuyện ly dị (). Sứ đồ Phao-lô cũng trích câu ấy, rồi nói thêm rằng đây là một sự mầu nhiệm lớn, và ông đang nói về Đấng Christ với Hội Thánh (). Tình yêu giữa vợ chồng là một bức tranh nhỏ về tình yêu Chúa dành cho dân Ngài.

Lưu ý

Sao lại có hai câu chuyện tạo dựng? Đoạn 1 kể con người được dựng sau cùng, sau cây cỏ và thú vật. Đoạn 2 thì như kể người nam trước, rồi mới đến cây trong vườn và các loài thú. Nhiều người giải thích rằng đoạn 2 không kể lại từ đầu theo thứ tự thời gian. Nó giống như máy quay phim tiến lại gần, quay kỹ ngày thứ sáu, ngày con người được dựng nên. Một số học giả thì cho rằng đây là hai bản ghi chép khác nhau được đặt cạnh nhau. Dù hiểu theo cách nào, hai đoạn vẫn bổ sung cho nhau: đoạn 1 cho thấy Chúa vĩ đại, đoạn 2 cho thấy Chúa gần gũi.

"Chắc sẽ chết", sao A-đam vẫn sống đến 930 tuổi? () Cách hiểu thường gặp là ngay khi ăn trái, con người chết về mặt tâm linh, tức là bị cắt khỏi mối thân thiết với Chúa. Còn cái chết của thân xác thì bắt đầu đếm ngược từ hôm ấy.

Cây biết điều thiện và điều ác không phải là "cây kiến thức". Chúa không cấm con người học hỏi. Chính Ngài cho A-đam đặt tên muôn loài, một việc đòi phải quan sát và suy nghĩ. Nhiều nhà giải kinh hiểu "biết điều thiện và điều ác" là tự mình quyết định cái gì tốt, cái gì xấu, không cần hỏi Chúa nữa.

Vườn Ê-đen ở đâu? Hai trong bốn con sông là sông Tigris và sông Euphrates, nay ở vùng Iraq. Hai sông còn lại thì không ai biết chắc. Không nên tốn nhiều công đi tìm vườn Ê-đen. Câu chuyện không được viết ra để ta tìm chỗ.

Người độc thân không "thiếu" gì. Câu "ở một mình thì không tốt" nói về nhu cầu cần người khác nói chung, không chỉ nói về hôn nhân. Chúa Jêsus không lập gia đình. Sứ đồ Phao-lô cũng sống độc thân (). Bạn bè, gia đình, cộng đồng cũng là cách Chúa đáp lại nhu cầu ấy.

Các nhà giải kinh nói gì (6)

Matthew Henry, mục sư người Anh, có một câu được nhắc đi nhắc lại trong nhiều đám cưới. Người nữ không được lấy ra từ đầu người nam để cai trị chàng, cũng không từ chân để bị chàng giẫm lên. Nàng được lấy ra từ bên hông để đứng ngang hàng, từ dưới cánh tay để được che chở, và từ chỗ gần tim để được yêu thương. (Commentary on the Whole Bible)

Tin cậy: CaoChưa đối chiếucâu nổi tiếng trong phần giải nghĩa 2:21–25, được trích rất nhiều

Martin Luther, người khởi xướng cuộc cải chánh ở Đức thế kỷ 16, nói rằng cây biết điều thiện và điều ác là "nhà thờ, bàn thờ và tòa giảng" của A-đam. Ở đó, A-đam thờ phượng Chúa bằng cách nghe và vâng theo lời Ngài. Nghĩa là trước khi có tội lỗi, đã có sự thờ phượng. (Bài giảng về Sáng-thế Ký — Lectures on Genesis)

Tin cậy: CaoChưa đối chiếucâu "nhà thờ, bàn thờ và tòa giảng" ở phần giải nghĩa 2:16–17

Augustine để ý rằng ngày thứ bảy không có buổi chiều. Ông xem đó là hình ảnh của sự nghỉ ngơi trong Chúa, một ngày không bao giờ tối. Ông viết điều này ở gần cuối cuốn sách nổi tiếng nhất của mình. (Lời Thú Tội, XIII.36)

Tin cậy: CaoChưa đối chiếuđoạn ngày thứ bảy không có buổi chiều ở XIII.36

Dietrich Bonhoeffer nói rằng cây ở giữa vườn nhắc con người một điều: ở giữa cuộc đời mình không phải là mình, mà là Chúa. Ông cho rằng giới hạn ấy là một ân điển, không phải một sự thiếu thốn. (Sáng tạo và Sa ngã — Creation and Fall)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ ý cây ở giữa vườn là giới hạn, chưa chắc cách diễn đạt

Tim Keller nhấn mạnh rằng Chúa là Đấng làm việc đầu tiên. Ngài làm việc sáu ngày, rồi giao việc cho con người ngay trong vườn. Vì thế, theo ông, mọi công việc chân chính đều có phẩm giá, dù là việc lớn hay việc nhỏ. (Every Good Endeavor, 2012) Ông cũng viết rằng hôn nhân là một giao ước, một lời hứa giữa hai con người khác biệt dám đón nhận nhau. (The Meaning of Marriage, 2011)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuý công việc chắc ở chương 1 Every Good Endeavor; ý hôn nhân tóm khá chung

Gordon Wenham, giáo sư Cựu Ước người Anh, là một trong những người đầu tiên chỉ ra những điểm giống nhau giữa vườn Ê-đen và đền tạm kể ở trên. (Sanctuary Symbolism in the Garden of Eden Story, 1986)

Tin cậy: CaoChưa đối chiếubài viết được trích rất nhiều về chủ đề này

Nguyên văn cả đoạn · 25 câu

1Ấy vậy, trời đất và muôn vật đã dựng nên xong rồi. 2Ngày thứ bảy, Đức Chúa Trời làm xong các công việc Ngài đã làm, và ngày thứ bảy, Ngài nghỉ các công việc Ngài đã làm. 3Rồi, Ngài ban phước cho ngày thứ bảy, đặt là ngày thánh; vì trong ngày đó, Ngài nghỉ các công việc đã dựng nên và đã làm xong rồi. 4Ấy là gốc tích trời và đất khi đã dựng nên, trong lúc Giê-hô-va Đức Chúa Trời dựng nên trời và đất. 5Vả, lúc đó, chưa có một cây nhỏ nào mọc ngoài đồng, và cũng chưa có một ngọn cỏ nào mọc ngoài ruộng, vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời chưa có cho mưa xuống trên đất, và cũng chẳng có một người nào cày cấy đất nữa. 6Song có hơi nước dưới đất bay lên tưới khắp cùng mặt đất, 7Giê-hô-va Đức Chúa Trời bèn lấy bụi đất nắn nên hình người, hà sanh khí vào lỗ mũi; thì người trở nên một loài sanh linh. 8Đoạn, Giê-hô-va Đức Chúa Trời lập một cảnh vườn tại Ê-đen, ở về hướng Đông, và đặt người mà Ngài vừa dựng nên ở đó. 9Giê-hô-va Đức Chúa Trời khiến đất mọc lên các thứ cây đẹp mắt, và trái thì ăn ngon; giữa vườn lại có cây sự sống cùng cây biết điều thiện và điều ác. 10Một con sông từ Ê-đen chảy ra đặng tưới vườn; rồi từ đó chia ra làm bốn ngả. 11Tên ngả thứ nhất là Bi-sôn; ngả đó chảy quanh xứ Ha-vi-la, là nơi có vàng. 12Vàng xứ nầy rất cao; đó lại có nhũ hương và bích ngọc. 13Tên sông thứ nhì là Ghi-hôn, chảy quanh xứ Cu-sơ. 14Tên sông thứ ba là Hi-đê-ke, chảy về phía đông bờ cõi A-si-ri. Còn sông thứ tư là sông Ơ-phơ-rát. 15Giê-hô-va Đức Chúa Trời đem người ở vào cảnh vườn Ê-đen để trồng và giữ vườn. 16Rồi, Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán dạy rằng: Ngươi được tự do ăn hoa quả các thứ cây trong vườn; 17nhưng về cây biết điều thiện và điều ác thì chớ hề ăn đến; vì một mai ngươi ăn chắc sẽ chết. 18Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán rằng: Loài người ở một mình thì không tốt; ta sẽ làm nên một kẻ giúp đỡ giống như nó. 19Giê-hô-va Đức Chúa Trời lấy đất nắn nên các loài thú đồng, các loài chim trời, rồi dẫn đến trước mặt A-đam đặng thử xem người đặt tên chúng nó làm sao, hầu cho tên nào A-đam đặt cho mỗi vật sống, đều thành tên riêng cho nó. 20A-đam đặt tên các loài súc vật, các loài chim trời cùng các loài thú đồng; nhưng về phần A-đam, thì chẳng tìm được một ai giúp đỡ giống như mình hết. 21Giê-hô-va Đức Chúa Trời làm cho A-đam ngủ mê, bèn lấy một xương sườn, rồi lấp thịt thế vào. 22Giê-hô-va Đức Chúa Trời dùng xương sườn đã lấy nơi A-đam làm nên một người nữ, đưa đến cùng A-đam. 23A-đam nói rằng: Người nầy là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi mà ra. Người nầy sẽ được gọi là người nữ, vì nó do nơi người nam mà có. 24Bởi vậy cho nên người nam sẽ lìa cha mẹ mà dính díu cùng vợ mình, và cả hai sẽ trở nên một thịt. 25Vả, A-đam và vợ, cả hai đều trần truồng, mà chẳng hổ thẹn.

Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.