Kinh Thánh · ghi chú từng đoạn
Nháp · Chưa duyệt · Cao 0 · Vừa 3 · Thấp 1 · Đã đối chiếu 0/4

Sáng-thế Ký · Đoạn 27

Phước lành bị lấy mất

Kể lại 46 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.

Y-sác đã già, mắt mờ không còn thấy được. Ông gọi Ê-sau, con trưởng, đến và nói: cha đã già, không biết chết ngày nào. Con hãy cầm cung tên ra đồng săn thịt rừng, làm cho cha một món ngon như cha vẫn thích, để cha ăn rồi chúc phước cho con trước khi chết ().

Rê-be-ca nghe được. Đợi Ê-sau ra đồng, bà gọi Gia-cốp và bày mưu. Con hãy bắt hai con dê con tốt, mẹ sẽ nấu thành món cha con thích; con đem vào cho cha ăn, để cha chúc phước cho con (). Gia-cốp không lo chuyện đúng sai, chỉ lo bị lộ. Anh con có lông, còn con thì không. Lỡ cha rờ thấy, con sẽ bị rủa chứ chẳng được phước. Bà đáp: "Con ơi! xin sự rủa sả đó để cho mẹ chịu" ().

Gia-cốp làm theo. Rê-be-ca nấu món ăn, lấy bộ áo đẹp nhất của Ê-sau mặc cho Gia-cốp, rồi lấy da dê bọc tay và cổ cậu, cho giống người lông lá như anh (). Gia-cốp bưng vào. Cha hỏi: con là đứa nào? Cậu đáp: "Tôi là Ê-sau, con trưởng nam của cha". Cha lấy làm lạ sao con săn được nhanh thế. Cậu còn dám lấy tên Chúa ra mà nói dối: nhờ Chúa của cha cho con gặp mau ().

Y-sác vẫn ngờ. Ông bảo con lại gần để rờ thử, rồi nói: "Tiếng nói thì của Gia-cốp, còn hai tay lại của Ê-sau". Ông hỏi lại lần nữa có thật là Ê-sau không, và Gia-cốp lại nói dối (). Ông ăn, uống rượu, rồi bảo con lại hôn mình. Ngửi thấy mùi áo của Ê-sau, ông chúc phước: xin Chúa cho con sương móc từ trời và đất màu mỡ, lúa mì và rượu dư dật; muôn dân phải phục con, anh em phải cúi lạy con; ai rủa con sẽ bị rủa, ai chúc phước con sẽ được phước ().

Gia-cốp vừa đi ra thì Ê-sau về. Anh cũng nấu món ngon, bưng vào xin cha chúc phước. Y-sác run rẩy dữ dội và hỏi: vậy đứa nào đã đem thịt vào đây? Cha đã ăn và chúc phước cho nó rồi, "nó lại sẽ được ban phước vậy" (). Ê-sau kêu lên một tiếng lớn và rất thảm thiết, xin cha chúc phước cho mình nữa. Anh nói em mình đúng là "người nắm gót": đã lấy quyền trưởng nam, nay lại lấy luôn phước lành ().

Y-sác nói: cha đã lập em con làm chủ con, cha còn gì để cho con nữa? Ê-sau hỏi: cha chỉ có một lời chúc phước thôi sao? Rồi anh bật khóc (). Cuối cùng Y-sác nói với Ê-sau: nơi con ở sẽ thiếu đất màu mỡ và sương trời. Con sẽ sống nhờ gươm và phục dịch em con. Nhưng sẽ có ngày con bẻ được cái ách của em trên cổ mình ().

Từ đó Ê-sau ghét Gia-cốp. Anh nghĩ thầm: ngày cha chết đã gần, lúc ấy ta sẽ giết em ta. Có người kể lại cho Rê-be-ca. Bà gọi Gia-cốp, bảo cậu trốn sang nhà La-ban, cậu ruột ở Cha-ran, ở đó "ít lâu" cho đến khi anh nguôi giận. Bà nói: lẽ nào mẹ phải mất cả hai đứa trong một ngày ()? Rồi bà đến than với Y-sác: tôi chán sống vì mấy cô dâu người Hếch; nếu Gia-cốp cũng lấy vợ như thế thì tôi sống làm gì (). Bà không nhắc gì đến chuyện Ê-sau định giết em.

Ý nghĩa sâu xa

Gieo gì gặt nấy. Gia-cốp lừa cha bằng da dê và áo của anh. Nhiều năm sau, cậu La-ban sẽ lừa ông trong đêm tân hôn (). Rồi chính các con ông sẽ lừa ông bằng máu một con dê và cái áo của Giô-sép (). Phao-lô viết: "ai gieo giống chi, lại gặt giống ấy" (). Còn Rê-be-ca, người nói "ít lâu", có lẽ không bao giờ gặp lại đứa con mình thương nữa: Kinh Thánh không kể lại cuộc gặp nào.

Chúc phước bởi đức tin. Thư Hê-bơ-rơ nói: "Bởi đức tin, Y-sác chúc phước cho Gia-cốp và Ê-sau về những sự hầu đến" (). Dù bị lừa, khi nhận ra sự thật, Y-sác không rút lại lời chúc. Ông chấp nhận rằng ý Chúa đã được thực hiện, và đức tin của ông nằm ở chỗ đó.

Lời chúc nối với lời hứa xưa. Câu chúc "Ai rủa sả con sẽ bị rủa sả lại, Ai cầu phước cho con, sẽ được ban phước lại!" () lặp lại lời Chúa hứa với Áp-ra-ham (). Phước lành của Gia-cốp không chỉ là của cải, mà là lời hứa của Chúa đi tiếp qua dòng dõi này.

Ê-đôm bẻ ách. Lời Y-sác nói với Ê-sau ứng nghiệm trong lịch sử. Dân Ê-đôm phục Y-sơ-ra-ên một thời gian dưới tay vua Đa-vít, nhưng đến đời vua Giô-ram thì họ nổi lên, lập vua riêng, và không chịu phục nữa ().

Mưu người, ý Chúa. Sách Châm-ngôn nói: "Trong lòng loài người có nhiều mưu kế; Song ý chỉ của Đức Giê-hô-va sẽ thành được" (). Đoạn 27 là một ví dụ rõ: mỗi người có mưu riêng, nhưng cuối cùng chỉ có ý Chúa đứng vững.

Lưu ý

Vì sao Y-sác không rút lời chúc lại? Người đọc ngày nay thắc mắc: bị lừa thì sao không hủy đi? Thời ấy, lời chúc của người cha trước khi chết được coi là có hiệu lực thật, như một tờ di chúc. Nhưng lý do sâu hơn là Y-sác nhận ra bàn tay Chúa trong chuyện này. Ông "lấy làm cảm động quá đỗi", chữ gốc có nghĩa là run rẩy rất mạnh (), vì hiểu mình đã định đi ngược ý Chúa.

Kinh Thánh kể, không khen. Gia-cốp là tổ phụ của dân Y-sơ-ra-ên, nhưng Kinh Thánh kể việc ông lừa cha một cách trần trụi, không che giấu. Những đoạn sau cho thấy ông phải trả giá: hai mươi năm xa nhà, bị lừa lại nhiều lần. Đừng đọc chuyện này như bài học dạy rằng lừa đảo để đạt điều tốt là được phép.

"Thiếu màu mỡ" hay "có màu mỡ"? Lời chúc cho Ê-sau trong tiếng Hê-bơ-rơ có thể hiểu hai cách: chỗ ở của con sẽ "xa" đất màu mỡ, hoặc sẽ "có phần" đất màu mỡ. Bản Truyền Thống chọn nghĩa "thiếu" (). Phần sau của lời chúc, sống nhờ gươm và phục dịch em, cho thấy cách hiểu này hợp hơn. Đất Ê-đôm cũng là vùng núi khô cằn ở phía đông nam Biển Chết.

Rê-be-ca giấu bớt sự thật. Khi xin chồng cho Gia-cốp đi, bà chỉ nói đến chuyện cưới vợ, không nói Ê-sau định giết em (). Lời bà không sai, nhưng không đủ. Ngay cả khi lo cho con, bà vẫn quen dùng cách nói nửa thật nửa giấu.

Các nhà giải kinh nói gì (4)

Augustine, giám mục ở Bắc Phi hơn 1.600 năm trước, tìm cách bênh Gia-cốp. Ông cho rằng lời Gia-cốp nói không phải là một lời nói dối, mà là một "mầu nhiệm": người em mặc áo của anh để nhận phước, như hình bóng về những người được Chúa ban phước nhờ mặc lấy người khác. Nhiều nhà giải kinh về sau không theo ông ở điểm này. (Chống lại sự nói dối — Against Lying)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ Augustine nói chuyện Gia-cốp "không phải nói dối mà là mầu nhiệm"; chưa chắc ở Against Lying hay ở một bài giảng; sách này không có trong nguon.md

John Calvin, nhà Cải Chánh ở Genève thế kỷ 16, nói Rê-be-ca có đức tin vì bà tin lời Chúa phán rằng đứa lớn sẽ phục đứa nhỏ. Nhưng ông cũng nói cách bà làm là sai: bà đã chạy trước Chúa, dùng mưu lừa thay vì chờ Chúa làm. Theo Calvin, Chúa vẫn làm thành ý Ngài, nhưng không vì thế mà tội lừa dối được xóa đi. (Giải nghĩa Sáng-thế Ký — Commentary on Genesis, phần đoạn 27)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Calvin vừa khen lòng tin của Rê-be-ca vào lời phán vừa trách cách làm; chưa chắc cách ông nói và vị trí câu

Matthew Henry, mục sư người Anh mất năm 1714, nói rằng Rê-be-ca và Gia-cốp có mục đích tốt nhưng dùng phương tiện xấu. Theo ông, Chúa không cần sự dối trá của ai để giữ lời hứa, và những ai làm điều ác để mong điều lành sẽ phải gặt hậu quả, như cả hai mẹ con về sau. (Commentary on the Whole Bible, Sáng-thế Ký 27)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Henry trách cách làm của Rê-be-ca và Gia-cốp dù mục đích đúng; chưa chắc cách ông nói

Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, giải thích vì sao lời chúc không rút lại được. Theo ông, ở vùng Cận Đông xưa, lời trối trăng của người cha trước khi chết có giá trị như văn tự. Ông nhắc đến một vụ kiện ghi trên bảng đất sét ở Nu-xi, nơi tòa xử theo lời người cha đã nói trên giường bệnh. (Understanding Genesis)

Tin cậy: ThấpChưa đối chiếunhớ có ví dụ Nuzi về lời trối có hiệu lực pháp lý trong sách giải Sáng-thế Ký, nhưng không chắc là của Sarna hay của Speiser

Nguyên văn cả đoạn · 46 câu

1Bởi Y-sác đã già, mắt làng chẳng thấy được nữa, bèn gọi Ê-sau, con trưởng nam, mà rằng: Hỡi con! Ê-sau thưa rằng: Có con đây. 2Người bèn nói rằng: Nầy, cha đã già rồi, chẳng biết ngày nào phải chết; 3vậy bây giờ, cha xin con hãy lấy khí giới, ống tên và cung con, ra đồng săn thịt rừng cho cha, 4dọn một món ngon tùy theo cha sở thích; rồi dâng lên cho cha ăn, đặng linh hồn cha chúc phước cho con trước khi chết. 5Vả, đang khi Y-sác nói cùng Ê-sau con trai mình, thì Rê-be-ca có nghe. Ê-sau bèn ra đồng săn thịt rừng đặng đem về cho cha. 6Rê-be-ca nói cùng Gia-cốp, con trai mình, rằng: Nầy, mẹ có nghe cha nói cùng Ê-sau, anh con, và dặn rằng: 7Hãy đem thịt rừng về cho cha, dọn một món ngon cha ăn; đặng trước khi qua đời, cha sẽ chúc phước cho con trước mặt Đức Giê-hô-va. 8Vậy, con ơi! bây giờ, hãy nghe mẹ và làm theo lời mẹ biểu: 9Hãy ra ngoài bầy, bắt hai dê con tốt, rồi mẹ sẽ dọn cho cha con một món ngon, tùy theo người sở thích; 10con sẽ đem cho cha ăn, đặng người chúc phước con trước khi qua đời. 11Gia-cốp thưa lại cùng mẹ rằng: Thưa mẹ, Ê-sau, anh con, có lông, còn con lại không. 12Có lẽ cha sẽ rờ mình chăng, coi con như kẻ phỉnh gạt, thì con chắc lấy cho mình sự rủa sả, chớ chẳng phải sự chúc phước đâu. 13Mẹ đáp rằng: Con ơi! xin sự rủa sả đó để cho mẹ chịu; hãy cứ nghe lời mẹ, ra bắt hai dê con. 14Vậy, Gia-cốp đi bắt hai dê con, đem lại cho mẹ, làm món ngon, tùy theo cha sở thích. 15Đoạn Rê-be-ca lấy quần áo tốt nhất của Ê-sau, con trưởng nam, sẵn để trong nhà, mà mặc vào cho Gia-cốp, con út mình; 16rồi người lấy da dê con bao hai tay và cổ, vì tay và cổ Gia-cốp không có lông. 17Rê-be-ca bèn để món ngon và bánh của mình đã dọn vào tay con út mình. 18Gia-cốp bưng đến cha mình và nói rằng: Thưa cha! Y-sác đáp: Có cha đây; con là đứa nào đó? 19Gia-cốp thưa: Tôi là Ê-sau, con trưởng nam của cha; con đã làm theo lời cha dặn biểu; xin cha dậy, ngồi ăn lấy thịt săn của con, đặng linh hồn cha sẽ chúc phước cho con. 20Y-sác hỏi rằng: Sao con đi săn được mau thế? Thưa rằng: Ấy nhờ Giê-hô-va Đức Chúa Trời của cha xui tôi gặp mau vậy. 21Y-sác nói cùng Gia-cốp rằng: Hỡi con! hãy lại gần đặng cha rờ thử xem có phải là Ê-sau, con của cha chăng? 22Gia-cốp bèn lại gần Y-sác; người rờ và nói rằng: Tiếng nói thì của Gia-cốp, còn hai tay lại của Ê-sau. 23Người chẳng nhận biết đặng vì hai tay cũng có lông như của anh, là Ê-sau. Vậy Y-sác chúc phước cho. 24Người lại hỏi rằng: Ấy con thật là Ê-sau, con trai ta, phải chăng? Gia-cốp thưa: Phải, con đây. 25Y-sác bèn nói: Hãy dọn cho cha ăn lấy thịt săn của con, đặng linh hồn cha chúc phước cho con. Gia-cốp dọn cho người ăn, cũng có đem rượu cho người uống nữa. 26Rồi Y-sác cha người nói rằng: Hỡi con! hãy lại gần và hôn cha. 27Gia-cốp bèn lại gần và hôn người. Y-sác đánh mùi thơm của áo con, liền chúc phước cho, và nói rằng: Nầy, mùi hương của con ta Khác nào mùi hương của cánh đồng mà Đức Giê-hô-va đã ban phước cho. 28Cầu xin Đức Chúa Trời cho con sương móc trên trời xuống, Được màu mỡ của đất, Và dư dật lúa mì cùng rượu. 29Muôn dân phải phục con, Các nước phải quì lạy trước mặt con! Hãy được quyền chủ các anh em, Các con trai của mẹ con phải quì lạy trước mặt con! Ai rủa sả con sẽ bị rủa sả lại, Ai cầu phước cho con, sẽ được ban phước lại! 30Vừa khi Y-sác chúc phước cho Gia-cốp xong, và vừa khi Gia-cốp lùi ra khỏi nơi cha mình, thì Ê-sau, anh người, đi săn trở về. 31Người cũng dọn một món ngon, dâng lên cho cha và thưa rằng: Xin dậy, ngồi ăn thịt săn của con trai cha, đặng linh hồn cha chúc phước cho con. 32Y-sác, cha người, hỏi: Con là đứa nào? Thưa rằng: Tôi là Ê-sau, con trưởng nam của cha. 33Y-sác lấy làm cảm động quá đỗi mà nói rằng: Vậy, còn đứa nào đã săn thịt rừng, và đã dâng lên cho cha đó? Trước khi con về, cha đã ăn hết rồi, và chúc phước cho nó; nó lại sẽ được ban phước vậy. 34Vừa nghe dứt lời cha, thì Ê-sau la lên một tiếng rất lớn, và rất thảm thiết mà thưa cùng cha rằng: Cha ơi! xin hãy chúc phước cho con luôn nữa! 35Nhưng Y-sác lại đáp: Em con đã dùng mưu kế đến cướp sự chúc phước của con rồi. 36Ê-sau liền nói rằng: Có phải vì người ta gọi nó là Gia-cốp mà nó hai lần chiếm lấy vị tôi rồi chăng? Nó đã chiếm quyền trưởng nam tôi, và lại bây giờ còn chiếm sự phước lành của tôi nữa. Tiếp rằng: Cha chẳng có dành sự chúc phước chi cho tôi sao? 37Y-sác đáp rằng: Nầy, cha đã lập nó lên làm chủ con, và đã cho các anh em làm tôi nó; và đã dự bị lúa mì và rượu cho nó. Vậy, cha sẽ làm chi cho con đây? 38Ê-sau thưa rằng: Cha ơi! cha chỉ có sự chúc phước đó thôi sao? Hãy chúc phước cho con với, cha! Rồi Ê-sau cất tiếng lên khóc. 39Y-sác cha người, đáp rằng: Nầy, nơi con ở sẽ thiếu màu mỡ của đất, Cùng sương-móc trên trời sa xuống. 40Con sẽ nhờ gươm mới được sống. Và làm tôi tớ cho em con. Song khi con lưu lạc rày đó mai đây, Sẽ bẻ cái ách của em trên cổ con vậy. 41Ê-sau trở lòng ghét Gia-cốp vì cớ cha mình chúc phước cho người, bèn nói thầm trong lòng rằng: Ngày tang của cha đã hầu gần; vậy, ta sẽ giết Gia-cốp, em ta, đi. 42Họ đem lời Ê-sau, con lớn, thuật lại cùng Rê-be-ca, thì người sai gọi Gia-cốp, con út mình, mà nói rằng: Nầy, Ê-sau, anh con, toan giết con để báo thù. 43Vậy, bây giờ, hỡi con, hãy nghe lời mẹ, đứng dậy, chạy trốn qua nhà La-ban, cậu con, tại Cha-ran, 44và hãy ở cùng người ít lâu, cho đến lúc nào cơn giận của anh con qua hết. 45Khi cơn giận anh con bỏ qua rồi, và nó quên việc con đã gây nên với nó, thì mẹ sẽ biểu con về. Có lẽ đâu mẹ phải chịu mất cả hai đứa trong một ngày ư? 46Rê-be-ca nói cùng Y-sác rằng: Tôi đã chán, không muốn sống nữa, vì cớ mấy con gái họ Hếch. Nếu Gia-cốp cưới một trong mấy con gái họ Hếch mà làm vợ, tức một người con gái trong xứ như các đứa đó; thôi, tôi còn sống mà chi?

Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.