Kinh Thánh · ghi chú từng đoạn
Nháp · Chưa duyệt · Cao 1 · Vừa 3 · Thấp 0 · Đã đối chiếu 0/4

Sáng-thế Ký · Đoạn 28

Cái thang ở Bê-tên

Kể lại 22 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.

Y-sác gọi Gia-cốp đến. Lần này ông không bị lừa, ông biết rõ mình đang chúc phước cho ai. Ông dặn con đừng cưới vợ người Ca-na-an, mà hãy sang Pha-đan-A-ram, đến nhà ông ngoại là Bê-tu-ên, và cưới một trong các con gái của cậu La-ban. Ông cầu xin Đức Chúa Trời toàn năng ban cho con được đông con nhiều cháu, và trao cho con phước lành Ngài đã ban cho Áp-ra-ham: xứ mà con đang sống như khách lạ sẽ thành sản nghiệp của con (). Rồi ông tiễn Gia-cốp lên đường ().

Ê-sau thấy cha chúc phước cho Gia-cốp và dặn em không được lấy vợ Ca-na-an. Anh mới hiểu ra rằng cha mẹ không ưa các cô gái Ca-na-an. Thế là anh đi đến nhà Ích-ma-ên, chú mình, cưới thêm Ma-ha-lát, con gái Ích-ma-ên, ngoài hai người vợ đã có (). Anh muốn làm cha vui, nhưng lại làm theo cách của mình.

Gia-cốp rời Bê-e-Sê-ba, đi về hướng Cha-ran. Đến một chỗ thì mặt trời lặn. Ông nằm ngủ ngoài trời, lấy một hòn đá làm gối (). Ông là người được cha chúc phước, nhưng lúc này ông chỉ là một kẻ chạy trốn, một mình, không nhà, không bạn, giữa đồng hoang.

Đêm ấy ông nằm mơ. Ông thấy một cái thang dựng từ dưới đất lên tận trời, và các thiên sứ của Chúa đi lên đi xuống trên thang. Chúa đứng ở trên đầu thang và phán. Ngài tự giới thiệu là Chúa của Áp-ra-ham và của Y-sác. Ngài hứa đất ông đang nằm sẽ thuộc về ông và dòng dõi ông; dòng dõi ông sẽ đông như bụi đất, lan ra khắp bốn phương; và mọi dân trên đất sẽ nhờ ông mà được phước ().

Rồi Chúa nói thêm những lời dành riêng cho kẻ đang chạy trốn: "Nầy, ta ở cùng ngươi". Ngươi đi đâu, ta sẽ gìn giữ ngươi ở đó, và sẽ đem ngươi về xứ này. Ta sẽ không bỏ ngươi cho đến khi làm xong mọi điều ta đã hứa ().

Gia-cốp thức dậy và nói: "Thật Đức Giê-hô-va hiện có trong nơi đây mà tôi không biết!" Ông sợ hãi: chỗ này thật đáng kính sợ, đây là "đền Đức Chúa Trời", là "cửa của trời" (). Sáng sớm, ông dựng hòn đá đã làm gối lên làm trụ kỷ niệm, rồi đổ dầu lên trên. Ông đặt tên chỗ ấy là Bê-tên, nghĩa là "nhà của Đức Chúa Trời". Trước kia thành ấy tên là Lu-xơ ().

Rồi Gia-cốp khấn nguyện. Nếu Chúa ở cùng ông, gìn giữ ông dọc đường, cho ông có bánh ăn, áo mặc, và đưa ông về nhà cha bình an, thì Đức Giê-hô-va sẽ là Đức Chúa Trời của ông. Hòn đá này sẽ là nhà của Đức Chúa Trời, và ông sẽ dâng lại cho Chúa một phần mười mọi thứ Ngài ban cho ().

Ý nghĩa sâu xa

Chúa Jêsus là cái thang. Khi gặp Na-tha-na-ên, Chúa Jêsus phán: "các ngươi sẽ thấy trời mở ra, và thiên sứ của Đức Chúa Trời lên xuống trên Con người" (). Ngài nhắc đến giấc mơ của Gia-cốp và cho biết chính Ngài là chiếc thang nối trời với đất. Con người không tự leo lên trời được. Chúa đã bắc lối từ trời xuống, trong con người Chúa Jêsus.

Ngược với tháp Ba-bên. Ở đoạn 11, người ta muốn xây một cái tháp "chót cao đến tận trời" để làm rạng danh mình (). Ở Bê-tên, cái thang cũng chạm tới trời, nhưng không phải do con người xây. Chúa đứng ở trên đầu thang, và Ngài là người bắt chuyện. Lối lên trời không đến từ công sức con người, mà từ Chúa.

"Ta ở cùng ngươi." Lời hứa Chúa nói với Gia-cốp được lặp lại suốt Kinh Thánh. Thư Hê-bơ-rơ trích: "Ta sẽ chẳng lìa ngươi đâu, chẳng bỏ ngươi đâu" (). Và lời cuối của Chúa Jêsus trong sách Ma-thi-ơ là: "nầy, ta thường ở cùng các ngươi luôn cho đến tận thế" (). Không có nơi nào con người có thể đi xa khỏi mặt Chúa ().

Bê-tên về sau. Gia-cốp sẽ trở lại Bê-tên và lập bàn thờ ở đó, đúng như Chúa hứa đưa ông về (; ). Tiên tri Ô-sê nhắc lại: Chúa đã gặp Gia-cốp tại Bê-tên (). Nhưng nhiều thế kỷ sau, vua Giê-rô-bô-am lại đặt một con bò vàng tại Bê-tên cho dân thờ (). Nhà của Đức Chúa Trời có thể trở thành nơi thờ thần tượng, nếu người ta chỉ giữ nơi chốn mà quên Đấng đã gặp mình ở đó.

Một phần mười. Áp-ra-ham đã dâng một phần mười cho Mên-chi-xê-đéc (). Gia-cốp hứa dâng một phần mười mọi thứ Chúa ban (). Cả hai việc đều xảy ra trước khi có luật Môi-se. Dâng một phần mười ở đây là cách nói lời cảm tạ: mọi thứ mình có đều đến từ Chúa.

Lưu ý

Thang hay bậc thềm? Chữ Hê-bơ-rơ dịch là "thang" chỉ xuất hiện một lần trong Kinh Thánh. Nhiều học giả cho rằng nó giống một dãy bậc thềm bằng đá, như những bậc thang dẫn lên đỉnh các tháp đền ở Lưỡng Hà, hơn là một cái thang gỗ. Hình ảnh nào cũng giữ được ý chính: có một lối nối trời với đất.

Lời khấn có điều kiện. Gia-cốp nói "nếu" Chúa làm thế này thế kia, thì Ngài sẽ là Chúa của ông (). Có người đọc đây là kiểu mặc cả với Chúa, đúng tính cách Gia-cốp. Có người cho rằng chữ "nếu" ở đây nên hiểu là "vì": Chúa đã hứa thì ông chỉ đang nhắc lại lời hứa ấy. Cách đọc thứ nhất có vẻ hợp với con người Gia-cốp lúc này hơn, và cũng cho thấy Chúa kiên nhẫn với ông thế nào.

Đổ dầu lên đá có phải thờ đá không? Luật Môi-se về sau cấm dựng trụ đá để thờ lạy (; ). Nhưng Gia-cốp không thờ hòn đá. Ông dựng nó làm dấu kỷ niệm nơi Chúa đã gặp mình, và đổ dầu lên để biệt riêng nó ra. Các trụ đá bị cấm về sau là những trụ dùng trong việc thờ thần của dân Ca-na-an.

Ê-sau lấy con gái Ích-ma-ên. Ma-ha-lát là con gái Ích-ma-ên, nên là chị em họ với Ê-sau. Ê-sau muốn lấy lòng cha, nhưng anh chọn dòng dõi mà Chúa đã không chọn để nối lời hứa (). Kinh Thánh không bình luận gì thêm.

Các nhà giải kinh nói gì (4)

Augustine, giám mục ở Bắc Phi hơn 1.600 năm trước, bàn về việc Gia-cốp đổ dầu lên hòn đá. Ông nói Gia-cốp không làm như kẻ thờ thần tượng, không coi hòn đá là thần. Theo ông, việc xức dầu ấy là hình bóng về Đấng Christ, vì "Christ" nghĩa là "Đấng được xức dầu". (Thành của Đức Chúa Trời — The City of God, quyển XVI)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ Augustine bàn hòn đá xức dầu ở Bê-tên và nối với danh xưng Christ ở quyển XVI; chưa chắc số chương

Martin Luther, nhà Cải Chánh người Đức thế kỷ 16, đọc cái thang như hình ảnh về Chúa Jêsus, Đấng vừa là Đức Chúa Trời vừa là người. Ông dựa vào Giăng 1:51 để nói rằng trong Chúa Jêsus, trời và đất được nối lại, và các thiên sứ phục vụ con người. (Bài giảng về Sáng-thế Ký — Lectures on Genesis)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuchắc Luther đọc cái thang theo hướng Đấng Christ nhập thể; chưa chắc chi tiết và vị trí

John Calvin, nhà Cải Chánh ở Genève thế kỷ 16, nói rõ cái thang là hình ảnh của Đấng Christ. Theo ông, chỉ có Đấng Christ mới nối được trời với đất, và chỉ qua Ngài con người mới đến gần Chúa được. Ông cũng nói việc Chúa đứng trên đầu thang cho thấy mọi sự giúp đỡ đều đến từ trên xuống, từ Chúa. (Giải nghĩa Sáng-thế Ký — Commentary on Genesis, phần đoạn 28 câu 12)

Tin cậy: CaoChưa đối chiếuCalvin giải cái thang là Đấng Christ, Đấng Trung bảo duy nhất nối trời với đất, ở phần giải nghĩa 28:12, được trích rộng rãi

Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, cho rằng "cái thang" đúng hơn là một dãy bậc dốc, giống các bậc thềm lên đỉnh tháp đền Lưỡng Hà. Ông so với chuyện tháp Ba-bên: ở Ba-bên, con người tự xây lối lên trời; ở Bê-tên, chính Chúa mở lối và đến gặp con người. (Understanding Genesis)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ Sarna nối cái thang với bậc thềm tháp đền Lưỡng Hà; chưa chắc ông có so trực tiếp với tháp Ba-bên ở chỗ này

Nguyên văn cả đoạn · 22 câu

1Y-sác bèn gọi Gia-cốp, chúc phước cho và dặn rằng: Con chớ chọn một người vợ nào hết trong bọn con gái Ca-na-an. 2Hãy đứng dậy, đi qua xứ Pha-đan-A-ram, tại nhà Bê-tu-ên, ông ngoại con, và cưới ở đó một người vợ trong các con gái của La-ban, là cậu con. 3Cầu xin Đức Chúa Trời toàn năng ban phước cho con, làm con sanh sản, thêm nhiều và trở nên một đám dân đông. 4Cầu xin Ngài ban cho con và dòng dõi con phước lành của Áp-ra-ham, hầu cho xứ con đã kiều ngụ sẽ làm sản nghiệp cho con, tức xứ Ngài đã ban cho Áp-ra-ham! 5Rồi Y-sác sai Gia-cốp đi qua xứ Pha-đan-A-ram, đến nhà La-ban, con trai Bê-tu-ên, vốn người A-ram, lại là anh của Rê-bê-ca, mẹ của Gia-cốp và Ê-sau. 6Ê-sau thấy Y-sác đã chúc phước cho Gia-cốp, và sai đi qua xứ Pha-đan-A-ram đặng cưới vợ; và trong lúc đang chúc phước có dặn rằng: Chớ cưới vợ trong bọn con gái Ca-na-an; 7lại đã thấy Gia-cốp vâng lời cha mẹ đi qua xứ Pha-đan-A-ram đó, 8thì biết rằng bọn con gái Ca-na-an không vừa ý Y-sác, cha mình; 9nên người bèn đi đến nhà Ích-ma-ên (ngoài hai người vợ đã có rồi) cưới thêm nàng Ma-ha-lát, con gái của Ích-ma-ên, cháu nội của Áp-ra-ham và em của Nê-ba-giốt. 10Gia-cốp từ Bê-e-Sê-ba đi đến Cha-ran, 11tới một chỗ kia, mặt trời đã khuất, thì qua đêm tại đó. Người lấy một hòn đá làm gối đầu, và nằm ngủ tại đó; 12bèn chiêm bao thấy một cái thang bắc từ dưới đất, đầu đến tận trời, các thiên sứ của Đức Chúa Trời đi lên xuống trên thang đó. 13Nầy, Đức Giê-hô-va ngự trên đầu thang mà phán rằng: Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, tổ phụ ngươi, cùng là Đức Chúa Trời của Y-sác. Ta sẽ cho ngươi và dòng dõi ngươi đất mà ngươi đang nằm ngủ đây. 14Dòng dõi ngươi sẽ đông như cát bụi trên mặt đất, tràn ra đến đông tây nam bắc, và các chi họ thế gian sẽ nhờ ngươi và dòng dõi ngươi mà được phước. 15Nầy, ta ở cùng ngươi, ngươi đi đâu, sẽ theo gìn giữ đó, và đem ngươi về xứ nầy; vì ta không bao giờ bỏ ngươi cho đến khi ta làm xong những điều ta đã hứa cùng ngươi. 16Gia-cốp thức giấc, nói rằng: Thật Đức Giê-hô-va hiện có trong nơi đây mà tôi không biết! 17Người bắt sợ và nói rằng: Chốn nầy đáng kinh khủng thay! Đây thật là đền Đức Chúa Trời, thật là cửa của trời! 18Người dậy sớm, lấy hòn đá của mình dùng gối đầu, dựng đứng lên làm cây trụ, đổ dầu lên trên chót trụ đó; 19rồi đặt tên chốn nầy là Bê-tên; còn nguyên khi trước tên thành là Lu-xơ. 20Gia-cốp bèn khấn vái rằng: Nếu Đức Chúa Trời ở cùng tôi, gìn giữ tôi trong lúc đi đường, cho bánh ăn, áo mặc, 21và nếu tôi trở về bình an đến nhà cha tôi, thì Đức Giê-hô-va sẽ là Đức Chúa Trời tôi. 22Hòn đá đã dựng làm trụ đây sẽ là đền Đức Chúa Trời, Và tôi sẽ nộp lại cho Ngài một phần mười mọi của cải mà Ngài sẽ cho tôi.

Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.