Kinh Thánh · ghi chú từng đoạn
Nháp · Chưa duyệt · Cao 0 · Vừa 5 · Thấp 0 · Đã đối chiếu 0/5

Xuất Ê-díp-tô Ký · Đoạn 19

Dân sự đến núi Si-na-i

Kể lại 25 câu Kinh Thánh bằng lời thường. Bấm chỗ dẫn trong ngoặc để đọc nguyên văn.

Ba tháng sau ngày rời xứ Ê-díp-tô, dân Y-sơ-ra-ên đến đồng vắng Si-na-i. Họ dựng trại ngay trước mặt núi (). Đây chính là ngọn núi nơi Chúa đã gặp Môi-se trong bụi gai cháy. Hồi ấy Chúa hứa: khi Môi-se đưa dân ra khỏi Ê-díp-tô, họ sẽ thờ phượng Ngài tại núi này (). Nay lời hứa ấy thành sự thật.

Môi-se lên núi, và Chúa trao cho ông một lời nhắn cho cả dân. Ngài nhắc lại những gì họ đã thấy tận mắt: Ngài đã làm gì cho người Ê-díp-tô, và đã chở họ đi như chim ưng chở con trên cánh, để đem họ về với Ngài. Rồi Ngài đưa ra một lời mời. Nếu họ nghe lời Ngài và giữ giao ước với Ngài, thì giữa muôn dân, họ sẽ "thuộc riêng về ta". Cả thế gian đều là của Chúa, nhưng dân này sẽ là của riêng Ngài, là "một nước thầy tế lễ, cùng một dân tộc thánh" ().

Môi-se xuống, gọi các trưởng lão, thuật lại mọi lời ấy. Cả dân đồng thanh đáp: "Chúng tôi xin làm mọi việc Đức Giê-hô-va đã phán dặn" (). Môi-se đem câu trả lời ấy lên thưa với Chúa. Chúa cho biết Ngài sẽ đến trong một đám mây dày, để khi Ngài nói với Môi-se, cả dân đều nghe, và từ đó tin cậy Môi-se ().

Rồi Chúa dặn dân chuẩn bị trong hai ngày. Họ phải giữ mình thánh sạch và giặt áo xống, vì đến ngày thứ ba Chúa sẽ ngự xuống núi trước mắt mọi người. Môi-se phải vạch một ranh giới quanh chân núi. Ai vượt qua, dù chỉ chạm vào chân núi, sẽ bị xử tử. Người hay thú cũng vậy. Không ai được đưa tay ra kéo kẻ ấy về; phải ném đá hoặc bắn tên từ xa. Chỉ khi tiếng kèn thổi dài, dân mới được đến gần núi (). Môi-se xuống truyền lại, và dặn thêm rằng trong ba ngày ấy, đàn ông chớ gần vợ ().

Sáng ngày thứ ba, sấm nổ, chớp lóe, một đám mây đen dày đặc phủ trên núi, và tiếng kèn vang lên rất to. Cả trại quân run sợ. Môi-se dẫn dân ra khỏi trại để đón Đức Chúa Trời, và họ đứng lại ở chân núi (). Cả núi bốc khói, vì Chúa ngự xuống trong lửa. Khói bay lên "khác nào khói của lò lửa lớn", và cả hòn núi rung chuyển dữ dội. Tiếng kèn mỗi lúc một to. Môi-se nói, và Đức Chúa Trời lên tiếng đáp lại ().

Chúa ngự xuống trên đỉnh núi và gọi Môi-se lên. Nhưng vừa lên tới, ông lại được sai xuống. Chúa bảo ông phải cảnh cáo dân thêm một lần nữa: đừng ai xông lên để nhìn Chúa, kẻo nhiều người phải chết. Ngay cả các thầy tế lễ cũng phải giữ mình thánh sạch (). Môi-se thưa rằng dân đã được dặn kỹ rồi, ranh giới cũng đã vạch rồi. Chúa vẫn bảo ông xuống, rồi trở lên với A-rôn; còn thầy tế lễ và dân thì không được lên ().

Môi-se xuống núi và nói lại với dân (). Ngay sau đó, ngay trong cảnh sấm sét ấy, Chúa sẽ phán Mười Điều Răn.

Ý nghĩa sâu xa

Lời hứa ở bụi gai được giữ trọn. Khi Môi-se còn ngần ngại trước bụi gai cháy, Chúa cho ông một dấu: dân sẽ thờ phượng Ngài tại núi này (). Giờ đây cả dân đang đứng dưới chân núi ấy. Chúa không quên lời Ngài, dù phải qua mười tai vạ, một biển, và ba tháng đi trong đồng vắng.

Đôi cánh chở dân đi. Hình ảnh chim chở con trên cánh còn trở lại trong bài ca cuối đời của Môi-se. Ở đó, Chúa được ví như con chim lượn quanh ổ, xòe cánh đỡ con và cõng nó trên cánh mình (). Chúa không chỉ ra lệnh từ trên cao. Ngài mang dân Ngài đi.

Từ dân Y-sơ-ra-ên đến Hội Thánh. Sứ đồ Phi-e-rơ lấy gần như nguyên lời Chúa phán ở Si-na-i để nói với các Hội Thánh, phần đông là người ngoại: anh em là "chức thầy tế lễ nhà vua", là "dân thánh" (). Sách Khải-huyền cũng nói Chúa Jêsus đã làm cho dân Ngài thành thầy tế lễ (; ). Ơn gọi ở Si-na-i không bị bỏ đi; nó được mở rộng. Và từ đầu, ơn gọi ấy đã nối với lời hứa cho Áp-ra-ham: nhờ dòng dõi ông mà các dân trên đất được phước ().

Hai ngọn núi. Thư Hê-bơ-rơ đặt núi Si-na-i cạnh núi Si-ôn. Si-na-i có lửa, mây đen, tiếng kèn, tiếng nói làm người ta xin đừng nói nữa, và lời cấm đến cả thú vật cũng không được chạm vào núi. Si-ôn thì có thành của Đức Chúa Trời, muôn vàn thiên sứ, và Chúa Jêsus, Đấng đứng giữa làm trung bảo cho giao ước mới (). Chúa vẫn là Chúa thánh ấy. Điều đổi khác là con đường đến gần Ngài đã được mở.

Ranh giới và bức màn. Ở Si-na-i, một lằn ranh giữ dân ở xa. Về sau, trong đền thờ, một bức màn làm việc ấy. Khi Chúa Jêsus chết, bức màn bị xé làm hai từ trên xuống dưới (). Thư Hê-bơ-rơ nói nay ta được dạn dĩ vào nơi rất thánh, nhờ huyết của Ngài, với thân thể "rửa bằng nước trong", như dân xưa giặt áo trước ngày gặp Chúa ().

Lửa và gió ở lễ Ngũ Tuần. Dân đến Si-na-i vào tháng thứ ba, khoảng năm mươi ngày sau lễ Vượt Qua. Về sau, người Do Thái gắn lễ Ngũ Tuần, rơi vào khoảng thời gian ấy, với việc Chúa ban luật ở Si-na-i. Trong sách Công-vụ, cũng vào lễ Ngũ Tuần, có tiếng động từ trời và lưỡi như lửa đậu trên các môn đồ (). Ở Si-na-i, lửa ở trên đỉnh núi, xa dân. Ở Giê-ru-sa-lem, lửa đậu trên từng người.

Lưu ý

Lời "nếu" không có nghĩa là phải giữ luật mới được cứu. Câu 19:5 có thể đọc như một hợp đồng: giữ luật thì được Chúa thương. Nhưng câu ngay trước đó đã nói Chúa cứu họ rồi (). Giống như một người cha nói với con đã về nhà: nếu con sống theo nếp nhà này, con sẽ biết được làm con là thế nào.

Án chết vì chạm vào núi nghe rất nặng. Có thể hiểu nó giống tấm bảng "điện cao thế, cấm lại gần". Tấm bảng không ác; cái nguy là có thật. Sự thánh của Chúa ở đây được tả như lửa, và lửa thì đốt bất kể người chạm vào có ý gì. Việc không ai được đưa tay kéo kẻ vượt rào về () cho thấy người xưa coi kẻ ấy như đã ở bên kia ranh giới.

"Chớ đến gần đàn bà" không có nghĩa là đàn bà ô uế hay chuyện vợ chồng là tội. Theo luật Môi-se, sau khi vợ chồng gần nhau thì phải tắm và chờ đến chiều mới tinh sạch để vào việc thánh (). Lời dặn này cũng gặp lại khi Đa-vít xin bánh thánh (). Tuy vậy, cũng phải nói thẳng: câu 19:15 là lời Môi-se nói với đàn ông. Nhiều người đọc, nhất là người nữ, đã hỏi vì sao trong giờ phút cả dân đứng trước Chúa, phụ nữ được nhắc tới mà không được nói với. Kinh Thánh không trả lời câu hỏi đó ở đây.

"Những thầy tế lễ" ở câu 22 là ai? Đến đoạn 28, A-rôn và các con mới được lập làm thầy tế lễ. Có người cho rằng câu này nói về những người đã lo việc dâng của lễ trước đó, như các trưởng nam hay các trưởng lão. Không ai biết chắc.

Các nhà giải kinh nói gì (5)

Gregory xứ Nyssa, một giám mục ở Tiểu Á thế kỷ 4, kể lại đời Môi-se như một hành trình của linh hồn đi lên với Chúa. Theo ông, lời dặn giặt áo, giữ mình, và đuổi cả thú vật khỏi núi có nghĩa là: ai muốn đến gần để biết Chúa thì phải được làm sạch trước, cả bên trong lẫn bên ngoài, và phải để lại sau lưng những gì chỉ dựa vào giác quan. (Cuộc đời Môi-se — The Life of Moses, phần II)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunhớ phần II có bàn cảnh Si-na-i theo nghĩa thuộc linh, gồm giặt áo và thú vật bị đuổi khỏi núi; chưa chắc từng chi tiết giải nghĩa

John Calvin, nhà cải chánh ở Genève thế kỷ 16, để ý rằng trước khi đòi hỏi gì, Chúa nhắc dân nhớ những ơn Ngài đã làm. Theo ông, Chúa muốn dân vâng lời vì biết ơn và yêu mến, chứ không chỉ vì sợ. Ông cũng nhấn mạnh câu "cả thế gian đều thuộc về ta": Chúa chọn Y-sơ-ra-ên không phải vì họ hơn ai, mà vì Ngài tự ý thương họ. (Giải nghĩa bốn sách cuối của Môi-se — Commentaries on the Four Last Books of Moses)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếuý ân điển đi trước và sự chọn lựa nhưng không là nhất quán ở Calvin; chưa chắc cách ông diễn đạt ở phần giải nghĩa đoạn này

Brevard Childs, giáo sư Cựu Ước ở Đại học Yale, thừa nhận đoạn 19 là một trong những đoạn rối nhất trong sách, với những lần Môi-se lên xuống khó xếp cho thứ tự. Ông cho rằng đoạn văn mang dấu vết của nhiều lời kể. Nhưng ông không dừng ở việc tách lớp. Theo ông, phải đọc đoạn văn như nó đang có, vì chính hình hài cuối cùng ấy là điều Hội Thánh và dân Do Thái đã nhận làm Kinh Thánh. (The Book of Exodus, 1974)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếucách đọc "hình hài cuối cùng" là đặc trưng của Childs và ông có bàn sự rối của đoạn 19; chưa nhớ cách ông nói cụ thể

Nahum Sarna, học giả Do Thái người Mỹ, giải thích chữ được dịch là "thuộc riêng về ta". Theo ông, chữ ấy vốn dùng cho kho báu riêng của một ông vua, khác với tài sản chung của vương quốc. Cả thế gian thuộc về Chúa, nhưng Y-sơ-ra-ên là của riêng Ngài, được Ngài quý như vậy. (Exodus, JPS Torah Commentary)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếunghĩa "kho báu riêng của vua" được Sarna và các học giả cùng thời nêu; chưa chắc ở sách nào của Sarna

Michael Walzer, triết gia chính trị người Do Thái ở Mỹ, đọc Si-na-i như lúc một đám người vừa thoát ách nô lệ trở thành một dân. Điều ông chú ý là cả dân cùng đáp lời. Giao ước không chỉ do Chúa ban xuống, mà cũng được dân ưng thuận. Theo ông, ý tưởng một dân tự cam kết với nhau và với Chúa đã ảnh hưởng đến nhiều phong trào chính trị về sau. (Exodus and Revolution, 1985)

Tin cậy: VừaChưa đối chiếugiao ước như sự ưng thuận của cả dân là chủ đề của một chương trong sách; chưa nhớ chương nào hay ông có dẫn câu 19:8 không

Nguyên văn cả đoạn · 25 câu

1Tháng thứ ba, sau khi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, trong ngày đó dân Y-sơ-ra-ên đến nơi đồng vắng Si-na-i. 2Từ Rê-phi-đim ra đi, đến nơi đồng vắng Si-na-i, đóng trại tại đó, đối diện cùng núi. 3Môi-se bèn lên đến Đức Chúa Trời, Đức Giê-hô-va ở trên núi gọi người mà phán rằng: Ngươi hãy nói như vầy cho nhà Gia-cốp, và tỏ điều nầy cho dân Y-sơ-ra-ên: 4Các ngươi đã thấy điều ta làm cho người Ê-díp-tô, ta chở các ngươi trên cánh chim ưng làm sao, và dẫn các ngươi đến cùng ta thể nào. 5Vậy, bây giờ, nếu các ngươi vâng lời ta và giữ sự giao ước ta, thì trong muôn dân, các ngươi sẽ thuộc riêng về ta, vì cả thế gian đều thuộc về ta. 6Các ngươi sẽ thành một nước thầy tế lễ, cùng một dân tộc thánh cho ta. Bấy nhiêu lời đó ngươi sẽ nói lại cùng dân Y-sơ-ra-ên. 7Môi-se đến đòi các trưởng lão trong dân sự, thuật cùng họ mọi lời Đức Giê-hô-va đã dặn mình nói lại. 8Cả dân sự đồng thinh đáp rằng: Chúng tôi xin làm mọi việc Đức Giê-hô-va đã phán dặn. Môi-se bèn thuật lại lời của dân sự cùng Đức Giê-hô-va. 9Ngài phán rằng: Nầy, ta sẽ ở trong đám mây mịt mịt đi đến ngươi; đặng khi nào ta phán cùng ngươi, thì dân sự nghe và tin cậy ngươi luôn luôn. Đoạn, Môi-se đem lời của dân sự thưa lại cho Đức Giê-hô-va. 10Đức Giê-hô-va bèn phán cùng Môi-se rằng: Hãy đi đến cùng dân sự, khiến dân giữ mình thánh sạch ngày nay và ngày mai, cùng phải giặt áo xống mình. 11Qua ngày thứ ba, dân khá sẵn sàng, vì ngày đó Đức Giê-hô-va sẽ giáng lâm trước mắt dân sự tại núi Si-na-i. 12Vả, ngươi hãy phân định giới hạn cho dân sự ở chung quanh núi, và dặn rằng: Khá giữ mình đừng leo lên núi, hoặc đụng đến chân; hễ kẻ nào đụng đến thì sẽ bị xử tử. 13Chớ ai tra tay vào mình người đó, nhưng người đó phải bị liệng đá hoặc bắn tên; bất luận vật hay người, cũng chẳng để cho sống đâu. Khi kèn thổi lên, dân sự sẽ đến gần núi. 14Môi-se xuống núi đến cùng dân sự, khiến họ giữ mình thánh sạch, và giặt áo xống mình. 15Người dặn dân sự rằng: Trong ba ngày hãy sẵn sàng chớ đến gần đàn bà. 16Qua sáng ngày thứ ba, có sấm vang chớp nhoáng, một áng mây mịt mịt ở trên núi, và tiếng kèn thổi rất vang động; cả dân sự ở trong trại quân đều run hãi. 17Môi-se bèn biểu dân ra khỏi trại quân nghinh tiếp Đức Chúa Trời; dân sự dừng lại tại chân núi. 18Vả, bấy giờ, khắp núi Si-na-i đều ra khói, vì Đức Giê-hô-va ở trong lửa giáng lâm nơi đó; khói ra khác nào khói của lò lửa lớn kia, và cả hòn núi đều rung động cách kịch liệt. 19Tiếng kèn càng vang động; Môi-se nói, Đức Chúa Trời đáp tiếng lại. 20Đức Giê-hô-va giáng-lâm trên chót núi Si-na-i, đòi Môi-se lên, Môi-se bèn lên. 21Đức Giê-hô-va phán rằng: Hãy xuống cấm dân sự đừng xông pha đến gần Đức Giê-hô-va mà nhìn, e nhiều người trong bọn phải chết chăng. 22Dầu những thầy tế lễ đến gần Đức Giê-hô-va cũng phải giữ mình thánh sạch, kẻo Ngài hại họ chăng. 23Môi-se thưa cùng Đức Giê-hô-va rằng: Dân sự chẳng được lên núi Si-na-i đâu, vì Ngài có cấm chúng tôi mà phán rằng: Hãy phân định giới hạn chung quanh núi, và phân biệt nơi đó là đất thánh. 24Đức Giê-hô-va phán rằng: Hãy đi xuống, rồi đem A-rôn lên cùng ngươi, song những thầy tế lễ và dân sự chớ xông pha đặng lên đến gần Đức Giê-hô-va, e Ngài hại họ chăng. 25Vậy, Môi-se đi xuống, nói lại cho dân sự nghe.

Mức tin cậy chỉ hiện ở chế độ Nháp. Trang công bố chỉ giữ ý kiến đã đối chiếu.